BİLKAR bir yaşam biçimidir BİLKAR bir yaşam biçimidir
İsmail Hakkı TONGUÇ
Köy Enstitüleri’nin Mimarı
**
Son birkaç gündür hayli kasavetli yorumların ardından bugün az biraz benim de içinde yer aldığım BİLKAR’a dair yazasım geldi sevgili okur…
BİLKAR (Bilimsel ve Kültürel Araştırmalar Üretim ve Yayıncılık Kooperatifi), 1995 veya 1996 yılında, CHP Kocaeli eski Milletvekili Doktor Mehmet Hilal Kaplan ve arkadaşları tarafından kuruldu. Açılış programına henüz bir iki senelik bir gazeteci olarak, muhabirlik yapmak için katılmıştım. Zaman zaman uğrak yerim olmakla birlikte o süreçte aktif olarak içinde yer almadım.
2008 yılında ise kapanmanın eşiğine geldi. Emekli öğretmen merhum Cengiz Badem bunu öğrendikten sonra, bir kooperatifin kolay kurulamayacağı zannı ile sürece müdahale etti. Ömer Çimen ve Gebze’de tiyatro adına müthiş işlere imza atan; oyunculuk, yönetmenlik, sahne ve kostüm tasarımı, eğitmenlik yapan Abbas Kırçıl ile birlikte kapanmanın önüne geçti ve devraldı.
O süreçte Abbas Kırçıl ve diğer arkadaşlar ile birlikte, ayrı bir hikâyesi ve maziyö sahip, kökenleri tee 1989-1994 dönemi Gebze ve Darıca Belediyeleri oluşumu BEKSEM ve DABGEM’e uzanan, tek işlevi tiyatro olan Gebze Kültür ve Sanat Derneği’nde idim. Biz de BİLKAR’a geçtik. Kooperatif, bir süre önceki mali genel kurulda bir takım yasal teferruatlardan dolayı açılımında isim değişikliğine gitti. Kısa adı yine BİLKAR olarak kalırken S.S BİLKAR Bilimsel Araştırma ve Geliştirme Kooperatifi adını edindi.
Şimdi BİLKAR ve farklı alanlarda ama farzı misal BİLKAR tipi, farklı bir yapılanmaya sahip ama özellikle 12 Eylül sonrası alabildiğine önü açılan hemşeri dernekleri hariç her tür sivil toplum örgütünün şöyle bir önemi var.
Geçen seneden itibaren Özcan Doğan başkanlığındaki yeni döneminde MMO Gebze ile birlikte edebi etkinliklere imza atan BİLKAR yine MMO Gebze ile birlikte yazar Ahmet Büke’yi ağırlamıştı. Büke, okurdan beklentisinin ne olduğuna dair soruya, “Beklentim teşkilatlanmanız. Size en yakın kimse, mücadele içinde neresi varsa gidin oradan teşkilatlanın. Kültür alanı çok önemlidir ama kurucu değildir, onun bir parçasıdır. Kurucu siyasi mücadele, siyasi mücadele olmadan olmaz” diye yanıtladı.
BİLKAR; kültür, sanat ve edebiyatı merkeze alan, bu anlamda ve düşüncede birbirine yakın insanların bir arada olduğu bir yapılanmalıdır ve Köy Enstitüleri felsefesi, BİLKAR’ın en önemli ilham kaynağıdır.
Kooperatif olmasından ötürü kâğıt üzerinde sınırlı sayıda üye daha doğrusu ortağı vardır ancak etkinlikleri katılım göz önüne alındığında çok daha geniş bir çevre ve desteğe sahiptir.
Başta ortakları olmak üzere herkesin yetenekleri ve zamanları doğrultusunda elinden geleni yaptığı bir yapılanmadır. Naçizane ben bir dönem tiyatro topluluğunda ekseri küçük roller olmak üzere yer alırken mesleğimden sebep, basın kanalıyla daha çok duyulmasına, bilinmesine yeterli yetersiz katkı sağladım, sağlıyorum.
Varlığının amacı; yorumun girizgâhında yer alan, Köy Enstitüleri’nin mimarı İsmail Hakkı Tonguç’un sözlerinde yer aldığı gibi uygarlıktır…
Sözün özü, bir yaşam biçimidir BİLKAR. Başka bir dünyanın ve Türkiye’nin mümkün olduğuna inanlar, bu inançla mücadele edenler ve o başka bir dünya ve ülkeyi, dar bir alanda da olsa yaşatanların bir araya geldiği.
Yorumu bağlarken, bağlama cümlesini pekiştirecek bir örnek vermek gerekirse BİLKAR, Gebze’nin teki değildir.
Dünya duruşu, felsefesi, ilkesi çok farklı olsa da örneğin bir Gebze İlim Kültür ve Çevre Derneği - İLKÇEV’i vardır Gebze’nin. İştigal alanında spor da vardır ve başkanlığını günümüzde Gebze İlçe Sağlık Grup Başkanı Doktor İlhan Kadıoğlu sürdürmektedir.
Nihayetinde;
Kimseye illa BİLKAR’lı olun demiyorum ama herkese inandığı ve düşünceleri doğrultusunda, içinde yer alıp örgütlü olduğu “BİLKAR”ların olmasını diliyorum…
YAZARIN DİĞER YAZILARI
- O “gazete” de hem rakibi hem bizi düşürdü 22 Ekim 2025 Çarşamba
- Nilgün Erol: Dünya bozkurt/Asena görsün 21 Eylül 2025 Pazar
- Zemine sağlam basıyorsak 1’nci Lig’e bu sezon çıkalım 19 Eylül 2025 Cuma
- “Hay Tavşancıl Belediyesi’ni kapatanın…” 18 Eylül 2025 Perşembe
- GTO erzak, Gebze Belediyesi çikolata yolladıydı 17 Eylül 2025 Çarşamba
- İYİ’de tek adaylı kongreler İYİ bi’şi olabilir mi? 16 Eylül 2025 Salı
- Şekerpınar Kartal’dan tek, Kartepe’den kaç vasıta? 15 Eylül 2025 Pazartesi
- Bayramoğlu Ada gönüllüsünün oğlu babasının ikisi Ata'nın izinde 14 Eylül 2025 Pazar
- “Gebzespor istese daha fazla atardı” 13 Eylül 2025 Cumartesi
- Darıca ve Çayırova’da çarşaf liste şimdi daha kıymetli 12 Eylül 2025 Cuma