İSKİ YOLSUZLUĞU SHP’Yİ DÜŞÜRMÜŞTÜ İSU’da Sayıştay bulgulu yolsuzluk iddiası

İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, AKP’li KBB iştiraki İSU’nun ihalelerinde yolsuzluk iddiasına, Sayıştay raporu bulguları ile Meclis’e taşıyıp Bakan Kurum’a sordu. Bir benzeri 1990’larda İBB iştiraki İSU’da açığa çıkmış, halk SHP’yi sandığa gömmüştü

Haber Analiz

İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporunda yer alan bulgular üzerine Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İSU Genel Müdürlüğü’nün ihale uygulamalarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Bir benzeri 1990’larda İBB iştiraki İSKİ’de açığa çıkmış, *İSKİ Skandalı sonrası halk ahlaksızlığa prim tanımamış önce SHP’yi yerel seçimlerinde, 10 sene sonra dahi CHP’yi genel seçimlerde sandığa gömmüştü.

Türkkan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde, İSU tarafından yürütülen bazı yapım işi ihalelerinde sözleşme aşamasında değişiklik yapıldığı iddialarını gündeme getirdi.

26 Yapım İşinde Değişiklik İddiası

Sayıştay raporunda yer alan, “İSU Genel Müdürlüğü’nün bazı yapım işi sözleşmelerini ihale dökümünde belirtilen şartlara aykırı biçimde düzenlediği” tespitine atıfta bulunan Türkkan, ihale dokümanlarında belirlenen ödenek yüzdeleri ve mali planlama esaslarının sözleşme sürecinde değiştirildiğine dikkat çekti.

Rapora göre;

2023 yılında ihale edilerek yapım süresi 2023 ve 2024 olan 15;

2024 yılında ihale edilerek yapım süresi 2024, 2025 ve 2026 olan 11;

toplam 26 yapım işinde ödeme planlarının revize edildiği ve yüklenici firmaların sunduğu yeni iş programlarının idare tarafından onaylandığı belirtildi.

Türkkan, bu uygulamaların kamu ihalelerinde temel ilkeler olan şeffaflık, öngörülebilirlik ve eşit rekabet açısından ciddi soru işaretleri doğurduğunu vurguladı.

“Kamu Kaynaklarının Kullanımı Açıklığa Kavuşmalı”

İYİ Partili Türkkan, önergesinde sözleşme değişikliklerinin gerekçesinin açıklanmasını isterken, yapılan düzenlemelerin toplam mali büyüklüğünün kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti. Türkkan ayrıca, söz konusu değişikliklerin ihale mevzuatına uygun olup olmadığının ortaya konulması gerektiğini belirtti.

Önergede, yapılan değişikliklerin 2023 ve 2024 yıllarında başlayan projeler ile 2025 ve 2026 yıllarına uzanan yatırımları kapsadığına dikkat çekilirken, bu değişikliklerin kamu bütçesine etkisinin de açıklanması istendi.

Sorumlular İçin İnceleme Talebi

Türkkan, sözleşme değişikliklerinde sorumluluğu bulunan yöneticiler hakkında idari inceleme başlatılıp başlatılmadığının da yanıtlanmasını talep etti. Ayrıca yüklenici firmaların sunduğu yeni iş programlarının hangi denetim süreçlerinden geçirilerek onaylandığının açıklanmasını istedi.

Türkkan’ın soru önergesinde Bakan Kurum’dan yanıtını beklediği sorular aynen şöyle:

İSU Genel Müdürlüğü’nde bazı yapım işi sözleşmelerinde ihale dökümanında yer alan ödenek yüzdeleri ve tutarları hangi gerekçe ile sözleşme şartlarında değiştirilmiştir?

Bu değişiklikler için İdare tarafından hazırlanmış bir hukuki görüş ve onay kararı bulunmakta mıdır?

26 adet yapım işindeki sözleşme değişikliklerinin 2024 yılsonu itibariyle mali toplamı ne kadardır?

İhale dokümanındaki esasların değiştirilmesi, **4734 sayılı Kamu İhale Kanunu bakımından mevzuat aykırılığı değil midir?

2023-2024 yapım süreli 15 adet işte yapılan değişiklikler, 2025 ve 2026 yıllarındaki gider kalemlerini nasıl etkilemiştir?

Bu aykırılıktan sorumlu olan daire başkanları ve üst yöneticiler hakkında idari inceleme başlatılmış mıdır?

Yükleniciler tarafından sunulan yeni iş programlarının onayında mevzuata uygunluk denetimi nasıl yapılmıştır?

26 adet yapım işinin organizasyon ve birim bazlı dağılımı nedir?

*İSKİ Skandalı (özet)

1990'lı yılların başlarında tarihinin en susuz dönemini yaşayan İstanbul’un  içme suyu temin etmekle görevli kurumu İSKİ'nin Genel Müdürü Ergun Göknel’in, kurumun ihalelerini paravan olarak kurduğu şirketlere verdiği ve bu ihalelerde büyük yolsuzluklar yaptığı ortaya çıktı.

5 Haziran 2023’te 85 yaşında hayatını kaybeden Ergun Göknel davaya ilişkin olarak Ağustos 1998 yılına kadar Bayrampaşa Cezaevi  ve Eskişehir Kapalı Cezaevi ile Keçiören ve Kalecik Açık Cezaevlerinde kaldı. Ağustos 1998'den sonra tekrar kendi şirketinde çalışmaya başladı. Murat Karayalçın, Nurettin Sözen ve Yüksel Çengel, İSKİ davasından beraat etti.

Nurettin Sözen 1994 yerel seçimlerinde aday olmazken İstanbul belediyesi SHP'den Refah Partili Recep Tayyip Erdoğan’a geçti. 1989 yerel seçimlerinde yüzde 35.95 olan SHP’nin oy oranı 1994 yerel seçimlerinde yüzde 20.30’a düştü.

Bu skandal, SHP'li diğer belediyelerde de benzer olayların yaşanmış olabileceği iddiasını ortaya çıkardı. 1989 Türkiye yerel seçimlerinde başta 3 büyükşehir olmak üzere birçok şehri kazanan sosyal demokratlar, gelişen diğer siyasi olayların da etkisiyle 1994'teki yerel seçimlerde İstanbul ve Ankara gibi birçok büyük şehri kaybetti. Sosyal demokratlar, İstanbul'u ancak çeyrek asır sonra 31 Mart 2019 Türkiye yerel seçimlerinde Ekrem İmamoğlu'yla yeniden kazanabildi.

Uzantılı yansıması olarak;

1999 genel seçimlerinde CHP yüzde 8.71 oy olarak tarihinde ilk kez baraj altında kaldı. 11 Şubat 2023’te vefat eden o dönemin CHP Genel Başkanı Deniz Baykal seçim yenilgisinden kendinin sorumlu olduğunu belirterek 22 Nisan 1999'da genel başkanlıktan istifa etti. (Kaynak: Vikipedi)

 

**4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu

İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması başlıklı 29’ncu maddesi

 

İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

 

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.

 

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.”