OVA'DA DA ENGELLENMİŞTİ Demokles’in kılıcı fıkra anlatanın bile tepesinde

Sanat Meclisi’nin Sanatta Hak İhlalleri raporuna Dilovası Belediyesi’nin Kürtçe oyunu engellemesi de girdi. Raporun sonuç bildirgesinde, “Sahne gösterileri iktidarın baş hedefinde. Sahnede politik fıkra bile anlatanın tepesinde Demokles’in kılıcı sallanıyor” denildi

Temmuz ayının son günlerinde,

Amedspor taraftar grubu Kocaeli Barikat’ın davetlisi olarak Dilovası’na gelen Bahoz Özsunar’ın “Mamoste Stand-Up” adlı Kürtçe oyunu, oyuna saatler kala AKP’li Dilovası Belediyesi’nin engellemelerine takılınca, ertelenmişti.

Sanat Meclisi’nin 2026 yılının temmuz ayına ilişkin Sanatta Hak İhlalleri raporuna Dilovası Belediyesi’nin Kürtçe oyunu engellemesi de girdi:

“Mamoste Stand Up” adlı Kürtçe tiyatro oyunu, AKP’li Dilovası Belediyesi’ne ait Dilovası Kültür Merkezi’nde sahnelenmesine saatler kala engellendi. Karara tepki gösteren Stand-up sanatçısı Bahoz Özsunar, şu açıklamayı yaptı: “Yasağın, devlet ile DEM Parti arasında yürütülen demokratik toplum sürecinin bu aşamasında ne kadar doğru olduğu tartışmalıdır. Kürtlerin devletle barışmak istediği bu süreçte yaşanan yasaklamalar bizi derinden üzmektedir. Bize gönül veren dostlarımızı bu yasağa karşı dayanışmaya çağırıyoruz.”

Raporun sonuç bildirgesinde, “Sahne gösterileri iktidarın baş hedefinde. Sahnede politik fıkra bile anlatanın tepesinde Demokles’in kılıcı sallanıyor” denildi:

Sahne gösterileri iktidarın baş hedefinde. Sahnede politik fıkra bile anlatanın tepesinde Demokles’in kılıcı sallanıyor. Politik oyun sergileyen topluluklar ellerindeki metinleri altüst edip hukukçulara danışıyorlar. Ancak bu konuda yasal bir ölçü görünmüyor. Her gün, herkes herhangi bir sözcükten ötürü kodesi boylayabilir. NATO belasına mapus damlarında yaza giren sanat insanlarının bir kısmı çıktı. Ancak bir kısmı hala yatıyor. Hepimizin eline olmasa da diline dikkat edeceği yeni bir sezonun başlamasına az kaldı.”

 

“NATO’lu Temmuz ortalığı ezdi geçti. Yasaklar ve tutuklamalar da cabası oldu. İşte” denilerek Temmuz 2026’da sanat alanının diğer yaşadıkları şöyle kaydedildi:

 

• Ankara'da NATO Zirvesi öncesi yapılan operasyonlarda, tiyatro eğitmeni Bedisa Eloğlu'nun üç aydır yaşadığı eve, 5 Temmuz Pazar sabahı polis ekiplerince kapı kırılarak girildi. Daha sonra operasyonun yanlış adrese düzenlendiğinin anlaşıldığı söylendi. Polisin kapıyı kırarak uzun namlulu silahlarla eve girmesinin ardından, adresin yanlış olduğu anlaşıldı. Operasyon anını anlatan Eloğlu, “Kapının kırılma anında kapıyı görebilecek bir yerdeydim. Kapıyı açarsam bana bir şey olacağını düşündüğüm için yere çömeldim. Uzun namlulu silah taşıyan polisler iki kişinin adını bağırıyordu. Daha sonra üstümü giyinmem istendi. Salonda kira kontratımı ve faturalarımı gösterdim. O sırada aranan kişinin bu evde yaşamadığı, eski kiracıyla bağlantılı olduğu anlaşıldı” dedi. Eloğlu, operasyonun ardından polis ekiplerinin, kapıda oluşan maddi hasarın karşılanabilmesi için faturayla birlikte Valiliğe başvurmasını önerdiğini, kapının onarımı için 10 bin 800 liralık fatura çıkarıldığını, yaşadığı olayın ardından psikolojik destek almaya başladığını söyledi.

 

• Tacim Çiçek’in yazarı olduğu Ubuntu Güneşi adlı romanı ile Yaralı Coğrafyalar Kitabı adlı toplu şiirler kitabı, Bafra T Tipi Kapalı Cezaevi'nde siyasi mahkûm olan Haydar Demir ile Metin Turan’a cezaevi yönetimi tarafından 'sakıncalı' görülerek teslim edilmedi. Tacim Çiçek daha önce de Bela Mıknatısı adlı romanı, aynı cezaevinde ve aynı koğuşta kalan Haydar Demir ile Metin Turan’a, “intihara sürükleyici” ve “psikolojik baskı oluşturabileceği” gerekçesiyle verilmediğini ama Edirne F Tipi’ndeki Tolga Arı’ya verildiğine vurgu yaptı.

 

• Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman hakkında yaptığı şaka nedeniyle gözaltına alınıp bırakılan komedyen Tuba Ulu, karar duruşmasında hâkim karşısına çıktı. Kadınlara karşı pozitif ayrımcılıkla yaklaştığını belirten Ulu, savunmasında, “Türkiye’de yaşayan ve her alanda mücadele eden bir kadın olarak bu suçlamayı kabul etmiyorum. Söz konusu suçu işlemem mümkün değildir. Mesleğimde de böyle bir eylem gerçekleştirmedim” dedi. Mahkeme Ulu’ya 5 ay hapis cezası verirken hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Tuba Ulu’nun gösterisinden bir kesitinsosyal medyada dolaşıma sokulması üzerine İstanbul Başsavcılığı soruşturma başlatmıştı. ‘Tarihi milli manevi değerlere hakaret’le suçlamasıyla gözaltına alınan komedyen, adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı. Serbest bırakılmasının ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Ulu, kullandığı sözlerin sınırı aşmış olabileceğini belirterek özür dilemiş, Ulu’nun 3 yıl hapsi istenmişti.

 

• Sanat İnsanları üzerinde gözaltı, tutuklama furyası sürüyor. İzmir Şehir Tiyatrosu Yönetmeni Levent Üzümcü gözaltına alındı. Balıkesir Burhaniye'de jandarma ekiplerince gözaltına alınan ve İstanbul'a getirilen Üzümcü Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'nde savcıya ifade verdi. İfade işlemlerinin ardından Üzümcü'ye "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlaması yöneltildi ve tutuklama istemiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Üzümcü hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandı.

 

• Stand-up sanatçısı Deniz Göktaş’ın tutuklanmasına tepki gösteren ve Ankara’da bir araya gelen sanatçılar ve sanat emekçileri, mesleki dayanışma göstermek ve ortak ses çıkarmak amacıyla imza kampanyası başlattı. Sadece sanatçı ve sanat emekçilerinin imzasına açık olan kampanyada “Mizah suç değildir” denildi. Metinde, iktidarın baskı politikalarına karşı mücadelenin büyütülmesi çağrısı yapılırken, “İktidar, kendi faşizmini inşa ederken Deniz’i ve daha nice dostumuzu tutsak ederek bize boyun eğdireceğini sanıyor. Gözaltılarla, yasaklarla bizleri korkutmaya çalışanlara verilecek tek yanıt mücadelemizi büyütmek olmalıdır” denildi. Deniz Göktaş, “Ölü Deniz” adlı gösterisini 24 Haziran’da YouTube’da yayımlanmasının ardından, İstanbul Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 2 Temmuz’da “Cumhurbaşkanı'na hakaret” ve “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçlamalarıyla gözaltına alındı. Göktaş, bir gün sonra tutuklanarak Çorlu'daki Karatepe 'Kuyu Tipi' Cezaevine sevk edildi.