SANATA ENGELDE BAHANE Mİ YOK Gümüşhacıköy’de içerik Ayvalık’ta derneğe taktılar

Sanat camiası yaz sezonuna bir acı kayıp, bir kadın cinayeti, iki yasaklama ile girdi. Gümüşhacıköy’de ABT’nin “Âşık Mahzuni Şerif” adlı oyunu içerik, Ayvalık’ta altı sanatçının “Gövde” adlı sergisi, belediye sponsor derneği beğenmeyince engellendi

Sanat Meclisi’nin Sanatta Hak İhlalleri / Mayıs 2026 raporuna göre, özetle;

 

Sanat camiası yaz sezonuna bir acı kayıp, bir kadın cinayeti, iki yasaklama ile girdi. Gümüşhacıköy’de ABT’nin “Âşık Mahzuni Şerif” adlı oyunu içerik, Ayvalık’ta altı sanatçının “Gövde” adlı sergisi, belediye sponsor derneği beğenmeyince engellendi

 

Sonuç bildirgesinde;

“Geçmişte sanat alanında yaşanan akıl almaz yasaklar, baskılar kanunsuzluklar uzun bir süredir politik alanda yaşanıyor. İktidar ayakta kalabilmek için inanılmaz yöntemlere başvuruyor. Dilediğini yaptırmak için kendi koyduğu kanunları bile çiğniyor. Batı ülkeleri eskiden bu durumlara tepki gösterirken şimdi hepsi derin bir sessizlik içinde. ABD emperyalizmi başta İran olmak üzere Venezuela, Küba halkları üzerinde açık oyunlar, saldırılar düzenliyor. Batılı ülkeler bu duruma da sessiz. Önümüzdeki günlerde NATO bileşenleri ülkemizde toplanacaklar. Bakalım ne kanlı kararlar alacaklar? Tabii sanat alanı da alınan bu kanlı kararlardan payını alacak. Sanatçılar açın gözünüzü NATO ülkemize geliyor. Bu hepimiz için hiç de hayırlı olmayacak!” denilen raporun, geride kalan aya dair detayları şöyle:

 

“Yaz mevsimi başladı. Yaza doğru gelirken sanat sezonu da yasak ve cinayetlerden geçerek noktayı koydu.”

 

• Kırklareli'nin Vize ilçesinde, annesine bayram ziyaretine gelen yazar Ayten Öztürk (52), tartıştığı yeğeni B.S. tarafından bıçaklanarak öldürüldü. İlk müdahalesi olay yerinde yapılan Öztürk, kaldırıldığı Vize Devlet Hastanesi'nde hayata döndürülemedi.

 

• Türk arkeolojisinin efsane isimlerinden Prof. Dr. Halet Çambel 2014 yılında aramızdan ayrıldı. Boğaziçi Üniversitesi’ne bağışladıkları arasında arşivi, eşyaları ve “Kırmızı Yalı” da bulunuyor. Kırmızı Yalı’nın satılmak istenmesinin ardından şimdi de tarihsel öneme sahip koleksiyon parçaları Phebus müzayede tarafından “Arkeolog Halet Çambel terekesinden çok sayıda mektuplu kartpostal ve evrak lotu” şeklinde satışa çıkarıldı. Yüksek mimar, tarihi çevre ve restorasyon uzmanı, Mimari Restorasyon Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Serhat Şahin, “Halet Çambel’in üniversiteye bağışladığı değerli terekesinde Sayıştay’ca belirlenen eksiklikler ve söz konusu belgelerin uzmanlar tarafından tasniflerinin yapılmamış olması ve müzayedelerde satışa çıkarılıp satılması da başka bir hukuki takip sürecini gerektirir” Şahin konuyla ilgili olarak, gazeteci Murat Ağırel’in “Yağma” kitabında belirttiği ve Sayıştay raporunda tespitleri yapılan taşınır girişleri dahi yapılmamış 5 koleksiyon, 1 arşiv daha bulunduğunun altını çiziyor ve şöyle devam ediyor: “Sayıştay raporlarında kayda giren Halet Çambel’e ait 1376 adet taşınırın kayda alma işlemini yapan komisyonun nadir eserler konusunda uzman olmadıkları, yapılan kaydın hatalı olduğu ve yeni oluşturulan komisyonun da hatalı işlemi devam ettirdiğini de ayrıca belirtmek isterim. Yine Sayıştay raporunda ‘Halet Çambel Yalısı’na ait 3000 Adet Tarihi Eserin Uygun Koruma Önlemleri Alınarak Kandilli Rasathanesi Depolarından Halet Çambel Yalısı’na Taşınması İşi’ için 2022 yılında 519 bin 200 TL harcanan paraya karşılık bu eşsiz evrakların hâlâ boş duran yalıya taşındığı konusunda da ciddi endişelerimiz bulunmakta. Ayrıca bu değerli yalının restorasyonunu Kalkınma Bankası yapmasına rağmen Sayıştay raporlarında yer alan ‘tadilat işi’ için 2023 yılında 672 bin TL ve ‘Halet Çambel Yalısı ve Müze Binası Çatı Onarım İşi’ için de 2024 yılında 1 milyon 446 bin 936 TL üniversite bütçesinden harcama yapılmış bulunmaktadır. Tespitlerinin acil olarak üniversite yönetimi ve rektörümüz Prof. Dr. Mehmet Naci İnci tarafından kamuoyuna karşı cevap verilmesi gereken ciddi soru işaretleridir.”

 

• Ankara Birlik Tiyatrosu tarafından sahnelenen “Âşık Mahzuni Şerif” adlı oyun, Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde sahnelenmesi engellendi. Konuya ilişkin bir bildiri yayınlayan Tiyatro Kooperatifi, şu görüşlere yer verdi: “Ankara Birllik Tiyatrosu’nun 2018’den bu yana Türkiye’nin dört bir yanında sahnelenen; kültür ve Turizm Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve belediyelere ait salonlarda, özel sahnelerde 600’ün üzerinde temsil veren; sekiz yılda on binlerce seyirciyle buluşan ‘Âşık Mahzuni Şerif’ isimli oyunun, Amasya Gümüşhacıköy Öğretmenevi salonunda sahnelenmesi engellendi. İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından hazırlatılan tutanak doğrultusunda ve ‘oyunun içeriğinde değinilen tarihsel ve toplumsal olaylar’ gerekçe gösterilerek alınan bu karar üzerine, Bölge İdare Mahkemesi’nde yürütmenin durdurulması istemiyle dava açıldı. Tiyatro Kooperatifi olarak, ortağımızın açtığı davanın takipçisi olduğumuzu; ilgili tüm kamu kurumlarının ve kamuoyunun bilgisine sunarız. Sanat ve tiyatro; toplumsal belleği, farklı hikâyeleri ve ortak geçmişimizi görünür kılar. Sekiz yıldır Türkiye’nin pek çok yerinde seyirciyle buluşan, kamu kurumlarına, yerel yönetimlere ve özel sektöre ait pek çok sahnede temsil veren bir oyunun Gümüşhacıköy ilçesinde sahnelenememesini kabul etmiyoruz. Sanat özgürdür ve biletini almış yüzlerce seyircinin bu oyuna erişimi bir haktır. Tiyatro Kooperatifi olarak, 55 yıldır pek çok kuşaktan seyirciyle buluşan Ankara Birlik Tiyatrosu’nun yanındayız. Sürecin takipçisi olacağız.”

 

• Sanatçılar Alev Gözonar, Aydın Teker, Nejat Çınar, Serhat Öztürk, Sibel Sümer ve Tunca’nın eserlerinden oluşan “Gövde” başlıklı sergiiptal edildi. Serginin, Ayvalık Belediyesi’nin Ayvalık Ayazması Derneği'nin sponsorluğunu kabul etmemesi nedeniyle iptal edildiği belirtildi. Süreç, Ayvalık Belediyesi’ne resmi dilekçenin verilmesiyle başladı, hazırlık süreci de tamamlandı. Ancak sergi açılışına 3 gün kala Ayvalık Belediyesi’nin, Ayazma Derneği’ne, sponsorlukların kabul edilemeyeceğini; sanatçılara ise sponsor logolarıyla serginin gerçekleştirilmesi halinde etkinliğin engelleneceği bildirildi.