09 Mayıs 2026
06:10
SATMAYA SAHA, ÖĞRETMEYE KOTA ENGEL Mağdur ama mağrur: Bir de imkan olsa
Muş HEM usta öğreticilerinden Ayşe Tan, Harik türü ayakkabının zor bulunur hammaddesi ile bir haftada üretildiğini, ürünün pazarlama ve satışında imkânların oluşmadığını belirtti. HEM’de kota uygulamasının öğreticileri mağdur ettiğini söyledi
Yazı Dizisi: Muş / Üretim - 2
Halk Eğitim Merkezleri, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak, her yaş ve eğitim düzeyindeki vatandaşın ilgi, ihtiyaç ve yeteneklerine yönelik mesleki, sosyal, kültürel ve sportif alanlarda ücretsiz kurslar düzenleyen yaygın eğitim kurumlarıdır. 1956'dan beri faaliyet gösteren bu merkezler, "hayat boyu öğrenme" ilkesiyle beceri kazandırma ve meslek edindirme amaçlar. (Alıntıdır)
Muş Halk Eğitim Merkezi usta öğreticilerinden Ayşe Tan, Harik türü ayakkabının zor bulunur hammaddesi ile bir haftada üretildiğini, ürünün pazarlama ve satışında imkânların oluşmadığını belirtti. HEM’de kota uygulamasının kendilerini mağdur ettiğini söyledi:
“Halk eğitim merkezlerine belli bir kota veriliyor ancak saat üzerinden usta öğreticiler mağdur ediliyor. Puanlama sistemiyle çalışıyoruz. Bazen kota bizim puanlarımıza yetmiyor, boşta kalıyoruz. Ben bu yıl 4 ay boşta kaldım. Kurs açamadım, kotaya takıldım. Puanım yüksekken kurs alamadım çünkü yetersiz saat verilmişti. Yani açılan kurslara 12 bin saat dağılım yapıldı. Bize yetersiz geldi ve benim gibi bir sürü usta öğretici boşta kaldı.”
Halk Eğitim Merkezi Muş İmam Hatip Müdürlüğü bünyesinde Merkez İmam Hatip Okulu binasında harik kursunun bir yenisi nisan ayının ilk haftası itibariyle başladı. Halk Eğitim Merkezi’nde yaklaşık 10 yıldır ücretli usta öğretici olarak çalışan Ayşe Tan kurslarının sadece Harik eğitimi ve üretimi ile sınırlı olmadığını, geleneksel yorgancılık ve el nakışı kursları da düzenlediklerini söyledi. Ayşe Tan, Harik kursuna ve Harik’e dair, sorularımız üzerine, özetle şunları kaydetti:
“Harik’i, çok yakınlaştırdığınızda kokusu ile bazen rahatsız eden keçi kılından üretiyoruz. Atalarımız, ninelerimiz; eş ve çocukları için soğuk kış günlerinde giymeleri için yapmış ve önce çarık derlermiş. Sonra ‘Ris’ diye adlandırılmış. Günümüzdeki adı, Harik. Doğu ve Güneydoğu Anadolu yöresine has, Muş’un yanı sıra Bitlis ile de özdeşleşen, 500-600 yıla dayanan bir geçmişi olan bir ayakkabı türü. Ekseri, çetin kış aylarında ayağı sıcak tutmak için tasarlanmış ancak yazın da serin tutma özelliğine sahip. Alt tabanında, kender diye adlandırdığımız bir ürünü kullanıyoruz. Bu ürün zeminde, ayak tabanını rahatsız etmiyor. Aynı zamanda kışın sıcak, yazın serin tutuyor.
Kalıp atması, iç sırması, üst nakışları ile yetişkinler için bir çift Harik, bir hafta süren işçilikle üretilebiliyor. İç sırması, hızlı geçiyor ancak üst nakışlar, bizim ‘süjün’ diye adlandırdığımız yorgan ipliği iğnesiyle sırılıyor. Alt tabanının sırması, tabiri caizse halı dokumadan daha zorlu ve meşakkatli olabilir.
Üretimi için, keçi kılını bulmak çok zor. Sadece malzemeyi göz önüne aldığımızda bir Harik için 800 – 1000 TL arası bir üretim maliyeti var. Bir hafta süren işçiliğini ilave ettiğimizde, bir rakam öngöremiyorum ancak günümüzde bir çift Harik, 5-6 bin lira fiyat aralığında satılıyor.
Harik’in halk oyunları ve folklor ekipleri gibi alıcıları var. Birçok dernekte, bazı organizasyonları için talepte bulunuyor.
İlimizde Harik’e üretimi ve üretimin ticarileşmesi konusunda çok sahip çıkılmadığını düşünüyorum. Bitlis’te, el emeğiyle seri üretimi yapılıyor örneğin. Biz burada kursiyerlerimize, arkadaşlarımıza öğretiyor ve üretiyoruz. Günümüz itibariyle ilimizde çok sayıda kişi Harik’i de, nasıl üretileceğini de biliyor. Ama gerek hammaddesi olan keçi kılını tedarikte, gerekse ürünü pazarlamakta bir yetersizlik var. Büyükşehirlere, farklı illere gittiğimizde görüyoruz. Kadınların el emeklerinin satışının yapıldığı tezgahların olduğu, semt pazarı tipi yerlerin ilimizde de olmasını isteriz. Muş’ta bunun eksikliğini bizler de hissediyoruz.
Dizide dün
Muş / Üretim - 1
Kadın emeği pazarı yok ama halk eğitim var
https://www.gebzeemek.com/haber/yasam/kadin-emegi-pazari-yok-ama-halk-egitim-var/3668.html
Dizide yarın (10 Mayıs Pazar)
Muş / Aktüel
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Anneler Günü hediyesi. Ulaşır mı?
Down sendromlu Rabia Nur Güngör’ün Tarkan’a ulaştırmaya çalıştığı tablosu
“Yaşamak için en zor şehir”e “Sosyete terzisi” şube açtı
DMD Hastası Miraç Ali için de 3.2 milyon Dolar lazım
Dizide 11 Mayıs Pazartesi
Usta öğretici Sümeyye Aydın ile, mozaik
Diziye dair
https://www.gebzeemek.com/haber/yasam/yazi-dizisi-mus/3645.html
Habere ait diğer görseller
Güncelleme:
09 Mayıs 2026 06:18
