22 Eylül 2026
02:51
Kenevirden ayakkabı ve kozmetik üretti Plastikte maliyeti yüzde 20 azaltıyor
Darıcalı kadın girişimci Demet Songurtekin, 9 yıllık emeğinin karşılığı tazminatla DAS Yeşil Teknoloji’yi kurdu. Kenevirden ayakkabı ve yenilebilir kozmetik üretti. Petrokimyaya alternatif kenevirin, plastik sanayinde hammadde maliyetini yüzde 20’ye kadar azalttığını söyledi
Seri röportaj – 1 / Demet Songurtekin ile, kenevir
BAŞLARKEN… KENEVİR NEDİR
Kenevir (kendir), lifleri, tohumları ve yaprakları pek çok farklı sektörde kullanılan, Cannabaceae (kenevirgiller) familyasına ait tek yıllık ve otsu bir bitki cinsidir. Kökeni Orta Asya'dır. Cannabis sativa, indica ve Cannabis ruderalis olarak üçe ayrılır. Endüstri ve tekstil, kâğıt üretimi, gıda ve kozmetik. tıp ve sağlık alanlarında faydalı olarak kullanılır.
Türkiye’de kenevir tamamen yasak değildir, ancak üretimi, yetiştiriciliği ve kullanımı sıkı devlet iznine ve denetimine tabidir. Uyuşturucu amaçlı kullanımı ve izinsiz ekimi kesinlikle yasak ve suçtur, ancak belirli şartlarda yasal olarak yapılabilir. Her ne amaçla olursa olsun izinsiz kenevir ekmek veya yetiştirmek ağır hapis ve para cezaları gerektiren bir suçtur. Çiftçilerin Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan ve mülki amirliklerden resmi izin alması şarttır
İlgili haber yorum
Kenevir üretiminde yeni mevzuat yeni dönem / Ali Ekber Yıldırım
https://www.tarimdunyasi.net/kenevir-uretiminde-yeni-mevzuat-yeni-donem/
**
Memlekette girişimci olmak cesaret gerektiriyor. Hele ki bu yıllarda, hele ki hala “korkulan” ve kaygıyla bakılan bir ürüne, kenevire dair…
Demet Songurtekin…
Aslen Muş’un Bulanık İlçesi eşrafından, Darıcalı Kadın Girişimci.
Lisans ve yüksek lisans eğitimini siyaset bilimi, kamu yönetimi ve sosyal bilimler alanlarında yaptı. Aktif siyasette CHP Darıca Gençlik Kolları Başkanlığı ve Darıca Belediye Meclis Üyeliğinin ardından 9 yıl boyunca Kartal Belediyesi’nde proje uzmanı olarak çalıştı. Kartal Kent Konseyi başkanlığı yaptı ve belediyeden ayrılırken aldığı tazminatı, kendi işinin sermayesi olarak değerlendirdi.
- Ya, sonra?
- 2020 yılının ocak ayı, pandeminin hemen öncesinde Kartal Belediyesi'ndeki görevimden istifa ettim. Belediye yönetimi istifa etmiş olmama rağmen tazminatımı verdi, onun için bir kez daha bu vesileyle teşekkür ediyorum. O parayla uzun zamandır hedefim olanı hayata geçirdim. Ağustos 2020'de de DAS Yeşil Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adıyla kendi iş yerimi kurdum Şirketi kurmamın hemen ardından ne yazık ki pandemi patladı. 6 ay kadar içeri kapandık.
- DAS’ta amacınız, nedir?
- DAS’ta amacımız, yeşille teknolojiyi birleştirmek. Yeşil dediğimizde, inanılmaz derecede geniş kullanım alanı olan bir bitkiden bahsediyoruz. Yeşille kastımız, kenevir
- Pek hoş anılmayan bir bitki?
- Doğrudur…İnsanlar kenevir kelimesini duyduklarında akıllarına; ‘Uyuşturucu’ Evet, uyuşturucu özelliği olan kenevir bitkisi de var ama bizimkisi aynı familyada başka bir tür bitki. Yani İndica dediğimiz, ilaç endüstrisinin ilgi alanına giren tıbbi kenevir. Ülkemizde yetiştirilmesi yasal izne bağlı, firma olarak da ilgi alanımızda olmayan bir tür.
- Siz ne tür bir kenevir yetiştiriyorsunuz?
- DAS Yeşil Teknoloji Ürünleri olarak Cannabis Sativa diye adlandırılan, Anadolu'da kendir olarak bilinen endüstriyel kenevir yetiştiriyoruz. Sapından halat yapılan, iplik üretilen, kıtığı değerlendirilen, kökü ve sapı ile çok kıymetli bir tür. Anadolu'da özellikle tohumu çok bilinir. Çedene olarak kavurgaya katılır, çocuklara yedirilir. Besin değeri son derece yüksek bir tohum türüdür. Biz bu bitkinin tohumunun yağından yüzde 100 yenilebilir nitelikte kozmetik üretiyoruz. Formüller tamamen kendimize ait. İçinde sentetik veya kimyasal, kanserojen hiçbir madde içermiyor.
- Üretiminiz, yenilebilir kozmetik ile sınırlı mı?
- Ayrıca, 2021 – 2023 arası iki yıllık bir Ar-Ge projesinin sonucunda yine tamamen kenevirden bir ayakkabı geliştirdik, tabanı için patent başvurusunda bulunduk. Ayakkabımızın saya kısmı, içi, bağcığı, tamamı kenevirden ve tamamen doğal. Toprağa attıktan bir iki yıl sonra tamamen ayrışan, toprak olan bir ürün. Patent başvurumuzun sonucunu beklemeden, Demiröz Makine ve Hatay Şahin’in ortaklığında, King Paolo firmasının işbirliğinde üretimine başladık. Hatay Şahin, 1950’lerde Türkiye’de ÇE Ayakkabı adıyla ilk ayakkabı taban fabrikasını kuran kişidir. Bu alanda da 70 yılı aşkın bir deneyimi var. Hatay Şahin’in bu aşamada teşvikleri oldu. Bize ağabeylik, öncülük yaptı. Biz de arkasına düştük, gerçekten güzel bir proje sonuçlandırdık. Şu anda ayakkabıda minik minik üretimlerimiz var, yeni modeller çalışıyoruz. Çocuklar için ilk adım ayakkabısı tasarlıyoruz, üzerinde çalışmalarımız devam ediyor.
- Kenevir üretiminiz nerede?
- Kayseri Develi'de bir çiftçiyle iş birliği içerisindeyiz. Orada sözleşmeli tarım yöntemiyle kenevir ektiriyorum. 1500 metrekarelik kapalı alanda, bazı ufak tefek makine ekipmanları ile kenevirin sapını da orada işleyip endüstriyel olarak firmalara tedarik ediyoruz.
- Kenevir hangi sektörlerde üretimin hammaddesi olarak kullanılabilir?
- Örneğin plastik sektörü için çok uygun. Malum, plastiğin hammaddesi lojistik süreçlerden dolayı pahalandı. Bizim ürünümüz hammadde girdisi maliyetini yüzde 10-15, bazen yüzde 20 oranında azaltıyor. Ve ürün mukavemetine de negatif herhangi bir etkisi yok. Ayrıca kablo sanayiden sunta, mobilya sektörüne. Buralarda çok ciddi bir potansiyel var. O alanlarda da ciddi bir çalışma yürütüyoruz.
- DAS Yeşil Teknoloji, bu üretimiyle hangi pazarlara ulaşabildi?
- 2025 yılında, TÜBİTAK bünyesinde SAYEM (Sanayi Yenilik Ağ Mekanizması) Projesi kapsamında bir kenevir konsorsiyumu oluşturuldu. Bu konsorsiyuma DAS Yeşil Teknoloji firmamızla hammadde tedarikçisi olarak dışarıdan katılıyoruz. Kenevirin sapı, lifi, kökü; neresi gerekiyorsa tedarik ediyoruz. Firma olarak kenevirin hem sapını ve lifini, hem tohumunu işliyoruz. Yağını çıkartıyoruz, elde ettiğimiz yağdan da Hempy marka adıyla yenilebilir kozmetik üretiyoruz. Aynı şekilde kenevirin çeşitli kısımlarını kullanarak ayakkabı da imal ediyoruz. Böyle güzel, çok yönlü bir çalışma yürütüyoruz. Hayalim Hempy markasını büyütmek belki de bir günün birinde uluslararası bir markaya dönüştürebilmek.
- Kenevir bir girişimci için, geleceğe dair iyi bir yatırım alanı mı?
- Günümüzde biraz riskli bir yatırım alanı. Şöyle ki; hiçbir destek yok. Şirketimiz 2020'de başladı, şu aşamaya gelinceye kadar çok büyük badireler atlattık, çok zorlandık, hiçbir şey kolay değil. Çünkü firmalar hammadde girdisi olarak kullanıp kullanmamaya dair, tedirgin. Yani belirli alışkanlıklar var. O alışkanlıklardan vazgeçemiyorlar haklı olarak. Çünkü müşterilerinin de alıştığı ürün var. Niteliğinde, yapısında bir değişim olur mu, müşteri kaybeder miyiz kaygısı içindeler. Ar-Ge çalışmalarının yaygınlaştırılması ve denenmesi gerekiyor. O zaman firmalarımız kenevirin ucuz, kaliteli bir hammadde girdisi olduğunu görecekler. Ürünlerinin kalitesini arttırdığını görecekler.
- Bu zeminde, kenevirin ve kenevire yatırımın önü çok açık. Ama Hükümet, iki ileri bir geri. Yönetmelik çıkartıyor, seviniyoruz. Ama sonra haklar tırpanlanıyor. Yönetmelikte çok ciddi boşluklar oluyor. İnsanların yönetmeliği nasıl uygulayacağı belirsiz kalıyor. Alt yönetmeliklere, detaylarının netleşmesine ihtiyaç var. Keneveri tam kapasite destek verseler, teşvik etseler tahmin edemeyecekleri boyutta bir ekonomi doğar.
- Bugüne dair, ilaveten…
- Bu ham maddeyi girdi olarak kullanmak isteyen firmalara da buradan seslenmek istiyorum. Ham maddemiz yeterince var. Gayet güzel işleyip ayrıştırabiliyoruz. Arzu edenlere tedarik edebiliriz.
DAS Yeşil Teknoloji iletişim
+90 530 583 94 00
DEMET SONGURTEKİN KİMDİR?
Aslen Muş’un Bulanık İlçesinden, mahalleye dönüştürülen Güllüova Köyü eşrafındandır. Köyünde doğmuştur, öğretmen babanın kızıdır.
Lisans eğitimini 2001 yılında Kocaeli Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde, yüksek lisans eğitimini yine Kocaeli Üniversitesi’nde Siyaset ve Sosyal Bilimler alanında 2005 yılında tamamladı. Araçsal ve Uzlaşmacı Siyaset Bağlamında John Rawls Üzerine Eleştirel Bir İnceleme başlıklı yüksek lisans tezini Prof. Dr. Emre Bağce danışmanlığında hazırladı.
2004-2006 yılları arasında dil eğitimini tamamlamak amacıyla İngiltere’de bulundu.
2007 yılında altı ay süreyle CHP Darıca Gençlik Kolları Başkanlığı ve ardından yine CHP’den Darıca Belediye Meclis Üyeliği (2009-2014) yaptı.
2011 - 2020 yılları arasında Kartal Belediyesi'nde proje uzmanı olarak çalıştı.
2020 yılında Kartal Belediyesi’ndeki görevinden ayrılıp, kendi şirketini kurarak endüstriyel kenevir ile kırsal kalkınma konusunda çalışmalarına başladı. Hali hazırda Tokat ve Kayseri'de kenevir tarımı yapmakta ve kenevirden kozmetik ve tekstil sektörüne yönelik ürünler üretmektedir.
Yine aynı yıllarda Kartal Kent Konseyi’nde genel sekreterlik, iki dönem kent konseyi başkanlığı ve bir dönem de Türkiye Kent Konseyleri Platformu Dönem Başkanlığı görevini yürüttü.
2016-2022 yılları arasında Kartal Bağımsız Yaşam Derneği'nde kurucu üye olarak görev yaptı.
2018-2019 yılları arasında Azık Tarımsal Üretim Kooperatifi’nde (kenevir üzerine faaliyet gösteren bir kadın kooperatifi) başkanlık görevini üstlendi.
2022 yılından beri Kartal Ekolojik Takip Derneği’nde kurucu üye olarak görev yapmaktadır.
İlgi alanları arasında endüstriyel kenevir bağlamında çevre ile uyumlu bir kırsal kalkınma programı geliştirebilmek, bunun yanında katılımcı, demokratik, çevreye duyarlı, yaşanmaya değer bir toplum ütopyası bulunan Demet Songurtekin ileriki yıllarda bir vakıf kurarak, gelir dağılımında adaleti önceleyen, daha çevreci, daha insani projelerde kadın ve genç girişimcilere melek yatırımcı olmayı hedefliyor.
Seride yarın
Demet Songurtekin ile kenevir hikâyeleri…
- Kenevirden, adını duyunca bile neden ürküyor veya korkuyoruz?
- Ülkemizde kenevir üretimi hangi kesimleri, niçin korkuttu?
- Devlet desteğinde olan ne, olması gereken ne…
Habere ait diğer görseller
Güncelleme:
22 Eylül 2026 03:01
