TENTE, PREFABRİKE SANKİ BAHANE Belediye balıkçıları 2018’den beri istememiş
Kurban Bayramı öncesi Balıkçı Barınağı’na inen tek sokağın kullanımını zabıtanın kamyoneti ile imar kanunu çiğnendi gerekçesiyle kapatan Darıca Belediyesi, belgelere göre 2018’den beri marinayı, barınağa yeğlemiş
Haber Yorum Analiz Dizisi
Darıca Marina ve Balıkçı Barınağı (1)
Başlarken…
Bu diziye öncelikle özü itibariyle “düzeltme” olmayan bir düzeltme ile birlikte başlamak gerekirse;
Haber sitemizde 25 Mayıs 2026 tarih ve “Balıkçı Barınağı Balıkçılara Kapandı” başlığı yanlış olmuştur. Doğrusu, “Balıkçı Barınağına Çıkan Tek Yol Balıkçılara Kapandı” şeklinde olmalı idi. Çünkü barınakta faaliyet sürüyor.
İlgili haberde her ne kadar ulaşımın engellendiği yer yer vurgulansa dahi yanlış algıya sebep olunmuştur. Bu hatamızda dikkat çeken ise öncelikle belediye tarafından, “Başlığı yanlış atmışsınız” diye bir düzeltme talebi gelmedi. Darıca Balıkçı Barınağı’nda Darıca Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı ve aynı zamanda Cami Mahallesi Muhtarı Akın Ateş ve kooperatif üyesi balıkçılara Kurban Bayramı’nın son günü konuk olduk.
Başkan Ateş’e, “O zaman başlığı yanlış attık galiba” dediğimde yanıtı, “Belediye barınağa ulaşım yolunu kapattı. Evet. Ama aslında onlar için tema aynı tema. Çünkü barınağı kapatmak zaten onların zihninde, onların fikrinde olan bir durum” dedi.
Görüşmede Eskihisar ve Gebze Su Ürünleri Kooperatifi, aynı zamanda Kocaeli Bölgesi Su Ürünleri Kooperatifleri Birliği Başkanı Ali Sarı da yer aldı. 2.5 saat boyunca Ateş ve Sarı’nın yanı sıra kooperatif üyeleri Ali Timuçin, Ahmet Altürk ve Gökben Köksal ama sorularımızı yanıtladı. Ama durumu anlatıp değerlendirmelerde bulundu. Başkan Ateş’in konuyu ne kadar önemsediğine, gittiğimizde tanık olduk. En az beş gün süreceğini öngördüğümüz bu yazı dizisi görüşmenin ses kayıtlarının yeniden dinlenmesi ve Başkan Ateş’in dosya halinde sunduğu 10’larca yazışma ve belgenin incelenmesi ile türedi.
Üyelerden Gökben Köksal görüşme sonunda çok kısa bir değerlendirmede bulunarak, “Herkes mağdur. Yapılan işkence belli. Niyet kötü. Buraya komple sahip olmak istiyorlar. Rantın peşindeler, başka bir şey yok. Buraya dair birilerine söz vermişlerdir. İhale yapılacaktır. Sözünü vermişlerdir. Biz çıkalım diye bekliyorlar. Daha biz buradan çıkmadan bir dükkânımızı yapalım diye bakıyorlar, başka bir şey değil” dedi.
O yüzden tüm konuşulanları tekrar dinleyip bir de 10’larca yazışmayı okuyup belgeleri görünce dizinin ilk bölümü olan bugün, “Tente, prefabrike sanki bahane” üst başlığı da, “Belediye balıkçıları 2018’den beri istememiş” başlığı da abartılı değil.
Kamuoyunda zaman zaman tartışılır. Özet bir bilgilendirme ile devam etmek gerekirse;
“Belediyeler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı gibi ilgili kurumlardan gerekli izinleri ve kıyı tahsislerini alarak, ilgili tüm mevzuatlara uyarak balıkçı barınağı ve marina inşa edebilirler.”
Bu anlamda Darıca Belediyesi’nin marina ve balıkçı barınağı kurmasında yasal engel yok. Mevzuatlara ve yönetmeliklere uyumu ise, belgeli bir fiyasko
Başkan Ateş tarafından dosya halinde sunulan yazışmaların bir çoğunda; “Darıca Belediyesince yaptırılan ancak Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı 1. Bölge (İstanbul) Müdürlüğünce hazırlanan taslak vaziyet planı ile uyum sağlamayan…” ibaresi yer almakla birlikte
Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğünce hazırlanan;
Raportörler; Başmühendis Rüştü Akdulun ile İnşaat Mühendisleri Servet Karakuş ve Serkan Somuncu’nun imzasının yer aldığı Mart 2015’te hazırlanan rapora göre;
“Bölge Müdürlüğümüzce hazırlanan taslak vaziyet planı ile Darıca Belediyesince inşa edilen mendireklerin geometrisi arasında aşağıda belirtilen uyumsuzluklar tespit edilmiştir:
Ana mendirek başlangıç noktası taslak plandan farklı bir noktadan çıkılarak mendirek boyu daha uzun inşa edilmiştir.
Ana mendirek kurp kısımları dairesel dönüş yerine yaklaşık 90 derecelik bir diklikte, keskin dönüş ile inşa edilmiştir.
Ana mendirek müzvar kesiti taslak plana göre dar inşa edilmiştir.
Barınak giriş ağzı taslak planda 60 metre öngörülmesine rağmen fiili durum yaklaşık 37 metre civarındadır. Fırtınalı havalarda barınak giriş çıkışlarında olumsuzluklar yaşanacaktır.
Ana mendirek anroşman tabakası üst kotu taslak planda öngörülen kesitlerdeki kota göre düşük inşa edilmiştir. Kotların kendi içinde de düzensizlikleri mevcuttur.
Ana mendirek ve tali mendirek taslak plandan farklı inşa edildiği için kurptan sonraki mendirek doğrultusunda düz gitmesi gereken aks yerine düzensiz eğriliklerle iç ve dış bükeylikler oluşmuştur.
Ana mendirek ve tali mendirek koruyucu tabakalarındaki anroşman kategorileri uygun fakat kaplama tabakası yer yer tek sıra inşa edilmiş ve tabaka kalınlıklarında farklılıklar olup alt tabakalar görülmemektedir. Ayrıca şev eteklerinde boşluklar gözlemlenmiştir.
Söz konusu Balıkçı Barınağının, ‘DLH İnşaatı Liman ve Deniz İnşaatı İşlerine Ait Genel Teknik Şartnamesi’ndeki ve ‘AYGM Kıyı Yapıları ve Limanlar Malzeme, Yapım, Kontrol ve Bakım Onarım Teknik Esasları’ndaki kurallara uyulmadan inşa edildiği anlaşılmaktadır.”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğünün, Kocaeli İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne 08 Mart 2021’de gönderdiği “Darıca Balıkçı Barınağı Etüt Proje İşleri” konulu yazısını inceledik.
İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 17 Şubat 2021 tarih ve 498504 sayılı yazısında, “1380 Sayılı Su Ürünleri Kanununun 17’nci maddesinde yapılan değişiklikle balıkçı barınaklarının kiralama yetkisinin Bakanlığa verildiğine” atıfta bulunulur. İmar planı ve diğer yasal işlemlerin tamamlanmasına müteakip işletici S.S Darıca Su Ürünleri Kooperatifince kiralama talebinde bulunduğu belirtilir. Ve, “Balıkçı barınağının mevcut durumu, yapılması planlanan iş ve işlemler, başvuruda bulunulan hukuki süreç bilgileri” ile birlikte kurum görüşü istenir.
Cevap yazısında özetle;
Barınak için 2013 yılında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 1. Bölge Müdürlüğünce arazi etüt işlemine başlanarak taslak vaziyet planı oluşturulduğu,
Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü Araştırma Dairesi Başkanlığınca ilgili vaziyet planı için liman içi çalkantı yapıldığı ve barınak geometrisinin uygun bulunduğu,
Barınağın yatırım programına teklif edilebilmesi için ÇED raporu ve imar planı hazırlanmasına yönelik ödenek talep edildiği,
Ancak 2013 ve 2014 yıllarında ödenek temin edilemediğinden inşaat öncesi tamamlanması gereken etüt proje işlerinin yapılamadığı belirtildi.
Akabinde; “Bölge Müdürlüğümüzce yürütülen bu süreç devam ederken, Ağustos 2013 ile Şubat 2014 tarihleri arasında Darıca Belediye Başkanlığı tarafından, Bakanlığımızca onaylı uygulama projesi olmamasına rağmen, Bölge Müdürlüğümüzce hazırlanan taslak vaziyet planındaki geometri ile uygunsuz bir geometride ve AYGM Kıyı Yapıları ve Limanlar Malzeme Yapımı Kontrol ve Bakım Onarım Teknik Esaslarındaki esaslara uyulmadan söz konusu balıkçı barınağı yapılmıştır” denildi.
Darıca Belediye Başkanlığınca, 2018 yılında hazırlanan ve ilgili alanı da kapsayan imar planı değişikliği teklifinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca kurum görüşlerine çıkartıldığı belirtilip bu aşamada, “Plan açıklama raporunda söz konusu balıkçı barınağının, balıkçı teknelerinin kullanımına kısıtlama getirmesinden dolayı plan teklifinin Bölge Müdürlüğümüzce uygun bulunmadığı ifade edilmiştir” denildi. Ayrıca kooperatifin konuyu yargıya taşıması üzerine söz konusu plan teklifinin yürütmesini durdurma kararı alındığı belirtildi.
Bölge Müdürü Serdar Yücel’in imzasını taşıyan yazının son paragrafında ise;
Darıca Belediye Başkanlığınca,
Cami, Yalı ve Yeni Mahalleleri kıyısı için hazırlanan ve onaylanması için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekansal Planlama Genel Müdürlüğüne sunulan imar planı teklifi plan notları Özel Hükümler 1-A maddesinde;
“Bu plana konu barınak alanında –ilgili yönetmeliğin ilgili maddesine atıfla- ‘Özel tekne’ tanımı kapsamında yer alan tekneler yer alacak olup, bu tanımın dışında kalan balıkçı tekneleri, yat ve benzeri tekne ve deniz araçları yer almayacaktır” yazdığı,
Bu detaydan ötürü 1’nci Bölge Genel Müdürlüğünden hükmün tekrar değerlendirilmesinin istemediğinin, belgelere yansımış halidir.
Sahilde; marina ile balıkçı barınağı bitişik nizamdadır.
“Bu kapsamda yapılması planlanan söz konusu tesislerde balıkçı teknelerinin de barınmasına izin verilmesi ve bahse konu plan notunun ‘imar planı plan notlarından’ çıkarılması kaydıyla sakınca bulunmadığı” ifade edilmiştir, yazılı.
Bu yazışmaların özeti ise Darıca Belediyesi’nin ilgili barınakta balıkçıları aslında 2018’den beri istediğinin belgeye yansımış halini andırıyor.
Öte yandan marinanı içinde şatafatlı bir belediye hizmet binası inşası, tüm alan içinde marinaya ayrılan bölümle barınağa ayrılan bölümün hacmi, trafiğe kapalı sokağın marinadan yer kiralayanlara plaka okuma sistemiyle açılmasına karşın barınağa giden tek “sokağın” kullanımının engellenmesi, marina içinde prefabrikeye –imar izni var mı yok mu bilmiyoruz- göz yumulurken barınak içinde tenteye bile, “Kaçak” denmesi…dikkat çekiyor!
Yine aynı Darıca Belediyesinin, Bayramoğlu Yelkenkaya’daki hayvan barınağının idari işletme sorumluluğunu varlığı yokluğu belirsiz Darıca Hayvanseverler Derneği’ne tahsis ederken barınağın işleticiliğine dair Su Ürünleri Kooperatifi’ne yönelik tutumu da… en basitinden ilginç.
Öte yandan Başkan Ateş’in şu değerlendirmesi de göz ardı edilmemeli:
“Bu bina yanlış bir bina. Ulaştırma Bakanlığı'nın bizim için hazırlamış olduğu vaziyet planındaki krokiyle bunların yapmış olduğu kroki birbirini tutmuyor. Bu yapıyı düzelttirmek için de Darıca Belediyesi 03 Ocak 2013’te Ulaştırma Bakanlığı, DLH Marmaray Bölge Müdürlüğüne, Başkan adına Başkan yardımcısı Sami Ayhan’ın imzasıyla yazı yazıyor:
‘Belediyemiz en büyük nimetlerinden olan denizin kullanımını amaçlayıp, ilçemizde yapılması düşünülen Balıkçı Barınağının bulunduğu sahil şeridinde belediyemiz tarafından 'Su sporları' ana başlığı altında çeşitli organizasyonlar düzenlenecektir.
Bilindiği gibi bu organizasyonlar düzenlenirken çeşitli kullanımlar için büyük alanlar gerekmektedir. Bu organizasyonların düzenleneceği alanlar Dudayev Parkı ile yapımı düşünülen Balıkçı Barınağının arasında kalmaktadır. Söz konusu alan çevresinde rekreasyon alanlarının bulunması sebebiyle organizasyonun düzenleneceği alanın ve rekreasyon alanlarının aktif olarak kullanılabilmesi için Balıkçı Barınağının mendireğinin taslak projede belirtilen noktadan yapılması hususunda gereğini arz ederim.’
Belediye bu yazısıyla kendi hatasını telafi ettirmeye çalışıyor.”
Her iki tesiste Yalı Mahallesi, Liman Sokak üzerinde. Sahile paralel sokak, trafiğe kapalıdır. Marina hizmetinden yararlanan yat sahibi kişilerin araçları, plaka okuma sistemiyle marina içine girebilmektedir. Balıkçı barınağındaki üyelerin araçlarıyla barınağa girmesi için böylesi bir imtiyaz uygulanmamaktadır.
Darıca, Denize Sevgi Parkı içinden Liman Sokak üzerindeki Balıkçı Barınağına cepheli, park içinde yer alan harici sokakta;
Barınak içinde kooperatifçe yerleştirilen bir tente ile alet edevatın istiflendiği konteyner tipi üç prefabrike yapının imar kanununa aykırı olduğu gerekçesiyle, ulaşıma kapanmıştır.
Belki de ülkemizdeki belediyelerde ilk olacak şekilde, Darıca Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’ne ait bir kamyonet, Kurban Bayramı öncesi sokağın girişine park edilmiştir. Sokaktan o haliyle yaya ve motosikletle geçiş mümkündür. Ola ki kamyonet yerine otobüs tercih edilseydi, yaya ve motosiklet geçişinin de önüne geçilebilirdi halbuki.
- Gebze Emek: O aracın o sokağı o şekilde engellemesi, yasal bir uygulama mı?
- Başkan Ateş: Yasal dışı.. Valiliğin ve aynı zamanda kaymakamlığın da yazısı var. Şimdi bizi bu yazıya göre hükmetmek istiyorlar. Kaymakam Bey, 17 Aralık 2025'te bir toplantı yapmıştı. Bu toplantının sonucunda bir karar yazdı, biz uymak zorunda bırakıldık ve bu kararı da mahkemeye verdik. Fakat itirazımız mahkemeden geri döndü, kabul görmedi. Çünkü toplantı karar metninde yazılanlar belediye menfaatine İçinde bizim için de çok güzel maddeler var:
‘Alanda konaklamakta olan tüm deniz aracı sahiplerinin, deniz araçlarının yanına gidiş gelişleri Darıca Belediye Başkanlığı tarafından bir esasa bağlanarak düzenli, planlı ve kontrollü bir şekilde sağlanacaktır.’.
Kaymakam bey emir vermiş sana. Vali de vermiş. Şimdi şaşıyorum, nerede yaşıyoruz? Sen belediye olarak bu bayram yoğunluğunda zabıta müdürlüğünün aracını bir hafta orada dikiyorsan, o aracın kullanılması gereken yerlerde o araç kullanılamıyorsa, bize garez olarak o aracı oraya bağlıyorsanız, ben başka şeyler de düşünürüm.
- Buradaki işleyişi ne derece etkiliyor?
- Çok etkiledi. Hiçbir şey yapılamıyor. Hiçbir şey yapamadık. Bakın, arkadaşlar sabahleyin karanlıkta çıktılar, şimdi (16,00 suları) geldiler. Tuttukları balıkları yukarı ulaştırmaları gerek. Biz burada motosikletlerle şunlarla bunlarla yola ulaştıracağız veyahut da buzhaneye koyacağız, buzhanede bekleteceğiz.
- Bu durumdan doğan maddi zararlara dair dava açmayı düşünüyor musunuz?
- Onu avukatımızla görüştükten sonra kararlaştıracağız, gündemimizde var.
Öte yandan dizimizin bugünkü bölümünün son anekdotu olarak, konuya dair arama motoru üzerinden yaptığımız taramada denk gelen yatmarina haber sitesinde yer alan “Marina yatırımı için gerekli yasal süreçler ve izinler” başlıklı yazı kayda değer:
Türkiye’de bir marina kurmak, yalnızca sermaye ile değil; karmaşık ve çok aşamalı bir izin süreciyle mümkün olur. İmar planlarından ÇED raporuna, kıyı kullanım izinlerinden işletme ruhsatına kadar birçok aşama devlet kontrolü altındadır. Yatırımcı için bu süreci anlamak, zaman ve kaynak kaybını önlemek açısından hayati önemdedir.
1. İMAR PLANI VE YER TAHSİSİ
Bir marina projesinin ilk adımı, yatırım yapılacak alanın imar planlarında marina kullanımına ayrılmış olmasıdır. Eğer planlarda böyle bir kullanım yoksa, yatırımcı:
- Ya imar planı değişikliği talep eder,
- Ya da hâlihazırda marina izni olan bir bölge seçer.
Bu süreçte:
- İlgili Belediye,
- İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü,
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıgibi kurumlarla koordineli çalışılır.
2. ÇED RAPORU (ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ)
Her marina yatırımı için, ÇED süreci zorunludur. Bu süreçte:
- Deniz ekosistemi, kıyı yapısı, balıkçılık ve doğal yaşam üzerindeki etkiler analiz edilir.
- Halkın katılımı toplantısı yapılır.
- Uzman mühendislik firmaları aracılığıyla proje dosyası hazırlanır.
ÇED Olumlu Kararı alınmadan fiziki bir yatırıma başlanamaz.
3. KIYI YAPILAŞMA İZİNLERİ
Marina, kamuya ait kıyılarda inşa edileceği için:
- Kıyı Kenar Çizgisitespiti yapılır.
- Yat Limanı Kıyı Yapıları İzni(iskele, mendirek, platform vs.) Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylanır.
Bu izin süreci içinde, Denizcilik Genel Müdürlüğü, Devlet Su İşleri ve Milli Emlak da rol oynayabilir.
4. Liman İşletme Ruhsatı
Fiziki inşaat tamamlandıktan sonra, marina işletilebilmesi için:
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan Liman İşletme Ruhsatıalınması gerekir.
- Teknik altyapı, emniyet sistemleri, personel yeterliliği gibi kriterler kontrol edilir.
Bu belge, aynı zamanda marinanın uluslararası denizcilik tesciline uygunluğunu da sağlar.
5. Turizm ve Teşvik Belgeleri (İsteğe Bağlı)
Eğer marina turizm amaçlı işletilecekse:
- Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Yatırım Teşvik Belgesialınabilir.
- Bu belge sayesinde KDV, vergi indirimi, gümrük muafiyeti ve kredi desteği gibi avantajlar sağlanır.
- ÇED sürecinden önce fiziki müdahale (kazı, dolgu) yapmak.
- İmar planı olmadan proje dosyası hazırlamak.
- Kıyı kanunu ile uyumsuz alanlarda inatla yatırım ısrarı göstermek
SIK YAPILAN HATALAR
Özetle
Marina yatırımı, çok katmanlı bir kamu sürecini yönetmeyi gerektirir. Bu süreci profesyonel danışmanlarla yürütmek, hem sürenin kısalması hem de cezai risklerin önlenmesi açısından elzemdir.
https://yatmarina.com.tr/bolum-2-marina-yatirimi-icin-gerekli-yasal-surecler-ve-izinler/
DİZİDE YARIN
Kaymakamlığın toplantısının sonuç bildirgesi..
Kooperatifin belediyeden talepleri. Yerine getirilenler, getirilmeyenler…