14 Kasım 2025
12:40
YERİNDE DÖNÜŞÜMDE KAOS… Enkaz bedeli ve İzale-i şüyu sorunları giderilmeli
Hürriyet ve Yavuz Selim’de belediye “Yerinde dönüşüm” kararı alıp planladı ama kenara çekildi. Recep Dursun’a göre sosyal devlet ilkesi gereği enkaz bedeli ve izale-i şüyu sorunları giderilmeden halk, dönüşemez
Haber dizisi: Yerinde dönüşüm - 1
Gebze’nin Hürriyet ve Yavuz Selim Mahalleleri’nde 13 yıllık mücadelenin ardından yerinde dönüşüme dair imar planı bugün askıya çıkıyor..
23 Ekim 2025
Her iki mahallede bu karar sevinçle ama biraz da kaygılı karşılandı. Karar alındı ama proje neydi…
Gebze, Hürriyet ve Yavuz Selim’de yerinde dönüşüme dair Başkan Büyükgöz, meclisi bilgilendirdi. Yenilenecek yapılar Dünya Bankası’nın sağladığı, 0.69 oranlı kentsel dönüşüm kredisinden yararlanabilecek. DOP kesintisi yüzde 33 olarak planlanıyor
04 Kasım 2025
Belediye raporundan: 11 soru ve cevapla kentsel dönüşüm (Haberimizin sonunda)
Belediyenin bu raporu her iki mahallede tek katlı binalarda oturanlar ile çok katlı binalarda, sermayesi yeterli şayet varsa çok az sayıdaki kişiyi muhtemelen tatmin etti. Ama ya diğerleri.
İşte o diğerleri ile mücadelelerinde başlangıçtan itibaren yanlarında olan; bir dönem CHP Gebze İlçe Başkanlığı yapıp 2019 yerel seçimlerinde partisinden Gebze Belediye Başkan adayı olan Avukat Recep Dursun, yine sıklıkla bir araya gelmeye başladı. Önceki pazar günü iki toplantı birden gerçekleşti.
Hürriyet ve Yavuz Selim’de belediye vatandaşın beklentisine paralel, “Yerinde dönüşüm” kararı alıp planladı ama kenara çekildi. Recep Dursun’a göre sosyal devlet ilkesi gereği enkaz bedeli ve izale-i şüyu sorunları giderilmeden halk, dönüşemez
Hürriyet Mahallesi’ndeki toplantı; Giresun İli Keşap İlçesi Karabulduklular Derneği’nde idi. Toplantıya Saadet Partisi Gebze İlçe Başkanı Erkan Vural, Hürriyet Mahallesi Yaşatma ve Güzelleştirme Derneği Başkan Yardımcısı Hıdır Uzunbıyık ve yönetim kurulu üyesi Mustafa Cebeci, eski yönetici Kasım Yağcıoğlu ile Yavuzselim Mahallesi Yaşatma ve Güzelleştirme Derneği Başkanı Yılmaz Cebeci, derneklerin eski ve yeni yönetim kurulu üyeler ve her iki toplantıya da çok sayıda vatandaş katıldı.
Saadet Partisi Gebze İlçe Başkanlığı, toplantı sonrası sosyal medyadan fotoğraflar ile birlikte şu paylaşımda bulundu:
“İlçe başkanımız Erkan Vural ve yönetim kurulu üyelerimizle Hürriyet ve Yavızselim mahallemizin sözde çözülen ancak beraberinde birçok sorun kendiyle getiren tapu meselesi ile alakalı gerçekleştirilen toplantıya katılım sağladık.
Bilgilendirmelerinden ötürü Av.Recep Dursun beye dernek başkanlarına ve katılım sağlayan mahalle sakinlerine teşekkürler ederiz.”
Gebze Emek’in de yerinde takip ettiği Yavuz Selim Mahallesi’ndeki günün ikinci toplantısını bir dönem CHP Gebze İlçe Sekreterliği ve kurultay delegeliği de yapan Hürriyet Mahallesi Başkanı Dilesen Karataş yönetti. Hıdır Uzunbıyık, Kasım Yagcıoğlu ve Mustafa Cebeci buradaki toplantıda da yer aldı. Ayrıca geçen dönem CHP’den Kocaeli Büyükşehir ve Gebze Belediyeleri Meclis üyeliği yapan, Hasköy Sanayi Sitesi Kooperatifi Başkanı İnşaat Mühendisi Halil İbrahim Başçiftçi de toplantıya katılarak dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Toplantıya Yavuzselim Mahallesi Yaşatma ve Güzelleştirme Derneği eski başkanı Osman Karaman, CHP Gebze üyeleri Sayit Alkaya ve Seyit Tatlıpınar’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda yurttaş katıldı.
Dursun özetle şunları söyledi:
“Dönüşeceksek ilk ayağı, kamudur, devlettir. Devlet daha sağlıklı ve elverişli konutlarda kendi vatandaşının yaşamasını istiyorsa ki istemeli; o zaman buradaki sorumluluğu da almalı. Dönüşümü kolaylaştıracak, ekonomik bir şey varsa karşılamalı. Suriyeliler’e 150 metrekarelik ev yapmak için Suriye’de inşaat yapmayı göze alıyorsanız, depremlerde evi yıkılanlar için bedelsiz konut yapmayı göze alıyorsanız bu bölgede de devletin, belediyenin bir katkısı olması gerekiyor.
Arsa üzerindeki yapının enkaz bedeliyle ilgili sorunu aşması lazım: Tamamen aşmayabilir. Kısmen de olsa elini taşın altına koymalı.
Şunu yapabilir mesela: Rezerv alanında TOKİ’nin yapacağı inşaatlarda vatandaşın arsasındaki yapıların enkaz bedellerini belirler. İmar transferiyle arsayı buradan verir ama arsanın üzerindeki yapının bedeline karşılık TOKİ’nin inşa edeceği yapılardan daire alınmasını sağlayabilir.
Kentsel dönüşümün tek ayağı vatandaş değil, kamu ayağı da var. Belediye ve Bakanlık kendisini dışarı atarak, ‘Ne haliniz varsa görün’ diyor aslında. Bu, ‘Pimi çekilmiş bomba’yı iki mahallenin ortasına atmak demek. Kamunun bu alandan kaçmaması lazım. Kentsel dönüşüm devletin sorunudur. Sorumluluk almak zorundadır. Maliyeti varsa; buradaki vatandaşların maliyet yükünü az ya da çok karşılamak durumundadır. Kentsel dönüşüm sadece vatandaşların istemesiyle olmuyor. Sosyal devlet dediğimiz tam da bu tanımladığımız şey. Dün barınma hakkı sorununuzu çözmeyen devlet sağlıksız koşullarda sizi burada yaşamaya mahkûm etmiş. Şimdi dönüşürken yine, ‘Ne haliniz varsa görün’ diyor. Yani yine sizi sahipsiz bırakıp belli şeylerin eline atıyor ve kaotik ortam yaratıyor.
Sosyal devlet dediğimiz şey nasıl Cengiz Holding’teki 9 trilyon, katrilyonluk parayı vergi affı ile siliyorsa bir o kadarını buradaki 40 bin insana aktarsa ne olur?
Risklerin kamuya da dağıtılması gerekiyor. Yoksa, ‘Siz hiç zarara uğramayacak, konutla ilgili problem yaşamayacaksınız’ demiyoruz. Ama kamu elini vicdanına koyacak. Sorumluluk alıp elini taşın altına koyacak.
Ama kamu tam tersine tavırla alanın tamamından yüzde 52’sini alıyor. Üzerine vatandaşın yerinden yüzde 33 DOP kesiyor. Fazlasıyla kesiyor ama dönüşürken vatandaşa yardımcı olmuyor. Böyle bir dönüşüm olmaz. Burada kamunun, sosyal devletin ayağı eksik. Gebze Belediyesi tarafından açıklanan planda böyle bir garanti yok. Planda doğru şeyler de var ama dönüşürken çok büyük sıkıntı yaşayacaksınız. ’30 kilo süt veren ineğin tekme vurup sütü dökmesi’ gibi.
*Enkaz bedeli ve **İzale-i şuyu davası sorunları giderilirse en az bedelle bu bölgede değişim sağlanır. Bu plan kâğıt üzerinde çok güzel ama üzerinde siz olmazsanız çok güzel. Siz varsanız olmuyor işte.
Dönüşüm bu şekilde sağlanacak ise kısmen, tek katlı yapılarda bu dönüşümü sağlayabilir. Ya da parası olan dönüşümü sağlayabilir. Ama bu bölgenin sosyolojik, demografik yapısına, vatandaşın gelir durumuna bakarsanız kendi kendine dönüşebilecek ekonomik gücü olmayan bir bölgede zor. Zaten arsa almak için borçlanan ve kredi borcu ödeyen insana, ‘5 yıl içinde dönüş’ diyemezsin. Bölgede değişim kısmen olabilir ama çoğu dönüşemez. Dolayısıyla aslında amaca ulaşmaktan, geri dönüşüm olmaz. Devlet sosyal devletse ki Anayasa’da öyle yazar. Belediye de halen ödediğimiz vergilerle ayakta duruyor. O zaman buradaki dönüşümde de risk ve sorumluluk almalıdır. Bu planda biz bu sorumluluğu görmüyoruz. Belediyenin sizden kaçması, size anlatmak istememesi de bundan.”
*Enkaz bedeli: bir binanın yıkımı sonrası ortaya çıkan moloz, hurda ve geri dönüştürülebilir malzemelerin maddi değerini ifade ediyor
[Toplam Kamulaştırma Bedeli = (Arazi Bedeli + Sera Bedeli) -Enkaz Bedeli]. Enkaz bedeli: Yapının Maliyet yöntemine göre hesaplanan değerinin yüzde 10'u olarak kabul edilmektedir.
**İzale-i şüyu davası: Ortaklığın giderilmesi davası ya da izale-i şüyu davası, genelde miras yolu ile kalan ve tek bir kişi veya ailenin kullanımına uygun olan taşınmaz malın paylaşımı noktasında tarafların uzlaşamaması nedeniyle açılan dava türüne Osmanlıca'dan tabiriyle bilinen dava türüne verilen genel addır. (Kaynak: Vikipedia)
Haber dizisinde…
Yarın: Dört sayfalık itiraz dilekçesinde ne yazıyor;
Pazartesi: Yurttaş sordu, Recep Dursun yanıtladı.
Belediye raporundan: 11 soru ve cevapla kentsel dönüşüm
KARŞILAŞILABİLECEK SORULAR VE CEVAPLARI
S1. Mevcut yapı imar parselinde kalıyor. Yapılaşma nasıl olacak?
C1. Oluşturulan yeni imar parselinde, vatandaşların karşılıklı muvafakatiyle proje ve inşaat yapılması halinde, kendi kendine dönüşüm gerçekleşecektir. Bu parselde bulunan yapı/yapılar için kamulaştırma söz konusu değildir.
S2. Mevcut yapıların bir kısmı imar parselinde, bir kısmı imar parselinin önündeki yolda kalıyor. Bu durumda işlem ne şekilde olacak?
C2. İmar Uygulaması (Parselasyon) sonucunda mevcut yapı/yapıların bir kısmının imar adasında, bir kısmının ise söz konusu adaya cepheli yolda kalması durumunda da; oluşturulan yeni imar parselinde, vatandaşların karşılıklı muvafakatiyle proje ve inşaat yapılarak, kendi kendine dönüşüm gerçekleşecektir. Bu durumda mevcut yapı/yapılar için kamulaştırma söz konusu değildir.
S3. Mevcut yapı kamusal (yol, yeşil alan, okul alanı, sağlık alanı vb.) alanda kalıyor. Nasıl bir işlem olacak?
C3. a) Kamusal alanların düzenlenmesinde acil ihtiyaç olması durumunda, Kamusal alanda kalan yapılar için, ilgili mevzuat çerçevesinde kamulaştırma yapılarak, resen işlem yapmaya Belediyesi veya ilgili idaresi yetkilidir.
- b) İmar uygulaması sonucunda mevcut yapının kamusal alanda kalması, hisse/ parselin ise imar adasına gitmesi sonrasında; oluşturulan yeni imar parselinde, vatandaşların karşılıklı muvafakatiyle proje ve inşaat yapılarak kendi kendine dönüşüm gerçekleşecektir. Yeni yapılan yapının oturulabilir duruma veya iskan aşamasına gelmesi sonrasında kamusal alandaki mevcut yapı, ilgilisi tarafından yıkılacak veya Belediyeden hiçbir hak talep edilmeyecek şekilde, ilgili kamu kuruluşunca yıkılıp kaldırılmasına muvafakat edilecektir. Bu yapılar için herhangi bir kamulaştırma söz konusu değildir. Yukarıdaki işlemlerden herhangi biri gerçekleşmeden kamusal alanda kalan yapıların yıkılması söz konusu değildir.
S4. Kamusal alanda kalan yapı, bir başkasına devir edilebilir mi?
C4. Sadece yapı devir edilemez. Ancak, mevcut yapı/yapıların parselasyon sonucunda kamusal alanda kalması durumunda; bina ve hisse/parsel ayrı ayrı satılamayacaktır. Ancak Belediyesinin izni ile bina ve hisse/parsel birlikte olacak şekilde aynı kişiye satılabilecektir.
S5. Mevcut yapının kamusal alanda kalıp, uygulama sonucunda oluşan yeni parsel bir başkasına satılabilir mi?
C5. Evet, ancak mevcut yapı/yapıların parselasyon sonucunda kamusal alanda (parselin ise imar adasında) kalması durumunda; bina ve hisse/parsel ayrı ayrı satılamayacaktır. Ancak Belediyesinin izni ile bina ve hisse/parsel birlikte olacak şekilde aynı kişiye satılabilecektir.
S6. Yeni oluşacak parsellerde yapılacak yapılar kamu eliyle mi, yoksa özel teşebbüsle mi yapılacak?
C6. Özel teşebbüsle, hissedarların birbirleriyle anlaşması sonucu müteahhit firmalar tarafından ya da hak sahiplerince yeni yapılar yapılabilecektir.
S7. Mevcut yapının onaylanan imar planında kamusal alanda kalması, imar uygulaması ile yeni oluşacak parsel/parseller üzerinde başka bir malike ait yapının bulunması halinde uygulama ne şekilde yapılacak?
C7. Mevcut yapı/yapıların parselasyon sonucunda kamusal alanda kalması, imar uygulaması ile yeni oluşan parseller üzerinde başka maliklere ait yapı/ yapıların bulunması durumunda; oluşturulan yeni imar parselinde, vatandaşların karşılıklı muvafakatiyle proje yapılması yoluyla, kendi kendine dönüşüm gerçekleşecektir.
S8. Yeniden yapılacak yapılar kentsel dönüşüm imkânlarından ve Dünya Bankasının sağladığı 0,69 oranlı kentsel dönüşüm kredisinden yararlanabilecek mi?
C8. Evet, yararlanabilecektir.
S9. İmar uygulaması ile oluşacak parsellerde ortalama hissedar sayısı ve DOP kesintisi ne kadar olacak?
C9. Parsel başına düşen hissedar sayısı yaklaşık 5-6 kişi, DOP kesintisi ise yüzde 32-33 olacak şekilde planlanmaktadır.
S10. Tapusunu alamayan hak sahipleri, imar uygulaması sonrası tapusunu alabilecekler mi?
C10. Kullanmakta olduğu alanın tapusunu alamayan hak sahipleri, İmar uygulaması ile yeni oluşan parsellere taşınan Belediye hissesini belediyeden satın alabilecektir. Ancak hak sahiplerinin mağduriyet yaşamaması için, tapularını bir an önce almaları gerekmektedir.
S11. Başkasına ait taşınmazlar üzerindeki yapı sahiplerinin durumu ne olacak?
C11. Söz konusu yapı sahipleri için arsa/hisse (yasal olarak mümkün olmaması nedeniyle) verilemeyecek olup, ancak imar uygulaması ile özel mülkiyette kalan yapıların kullanım alanı, ilgili parsel sahiplerinden satın alınabilir.
Ayrıca söz konusu bölgede Belediyemizce konut üretilmesinin mümkün olması halinde, hak sahipliği peşinat sayılarak, geri kalan kısım borçlandırılabilir.
Habere ait diğer görseller
Güncelleme:
15 Kasım 2025 04:43
BENZER HABERLER
