Bulgu idi. Sorgu idi İki taşeron iş yapmadan kazanmış. Kamu zarar etmemiş
KBB Meclisi’nde Sayıştay tespiti usulsüzlükleri Ozan Yılmaz sorguladı. Berna Abiş, “Bulgu var. Sorgu ve kamu zararı yok” dedi. Belediye şirketinin taşerona, onun diğerine pasladığı işte de kamu zarar etmemiş
Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi’nin dün KBB Başkanvekili Berna Abiş başkanlığında gerçekleşen kasım ayı olağan toplantısı birinci oturumunda Sayıştay’ın 2025 yılına dair bir çok usulsüzlük tespit edilen raporu, “Bulgu idi. Sorgu idi” misalinde tartışıldı.
Sayıştay Başkanlığı'nca geçtiğimiz ekim ayında yayınlanan 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu ile ilgili olarak söz alan Yeni Partili (Gölcük) Belediye Meclis Üyesi Ozan Yılmaz, meclisi yöneten Berna Abiş’ atıfla, “ Gerçi ‘söz aldım’ diyorum ama aslında sözü sizlere bırakıyorum. Çünkü kamuoyuna açıklamak zorunda olduğunuz 20'den fazla bulgu var” dedi.
Tespitlerine, “KBB’nin ihalelerdeki rekabeti engelleyici davranışları” ile başlayan Yılmaz, “Rekabet deyince; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 1. maddesine göre Kocaeli Büyükşehir Belediyesi alım, satım, hizmet, yapım, kiralama, trampa, aynı hak tesisi ve taşıma işleri için bu kanundaki hükümlere tabi. 2. maddesine göre ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiş” dedi.
Bu zeminde ilk olarak, “Kocaeli İli Tıbbi Atık Hizmet İşi” ihalesinin aydınlatılmasını istediklerini belirten Yılmaz, “Sayıştay burada, 2886 sayılı kanunun 2. maddesine aykırılık olduğunu tespit etmiş.
Bu ihalenin muhammen bedeli 6 milyon 770 bin 505 Türk Lirası.
Fakat bu hizmet işine ait idari şartnameye bir tane madde eklemişsiniz: ‘İstekli firmanın ihalenin yapıldığı yıldan önceki son 3 yıla ait ciro ortalaması 60 milyon Türk Lirasından az olamaz’ demişsiniz.
İhalenin tahmini başlangıcı 6 küsur milyon ama katılımcı şirketten yıllık ortalama 60 milyon lira ciro şartı aramışsınız.
İhalenin tahmini başlangıç bedeliyle ciro arasındaki bu farkın, işin büyüklüğü ve niteliği ile orantısız olduğu, aynı zamanda rekabeti de engellediği Sayıştay tarafından tespit ediliyor.
Bu ihaleye bir katılımcı tespit ediliyor, o da belediye şirketi.
Aynı idari şartnamenin, ‘Alt yüklenicinin çalıştırılması’ başlıklı 27. maddesine göre yüklenici belediye şirketine işi, ‘Hiçbir ciro şartı aramaksızın alt yükleniciye devretme’ imkânı tanınmışsınız. Alt ihale alan firma da daha yüksek bir pay oranıyla alt yükleniciye ihale etmiş bulunuyor.
Bu olay aslında tek bir şekilde adlandırılıyor: Adrese teslim ihale.”
Yılmaz’ın konuşması esnasında devreye Berna Abiş girerek, “Bunda kamu zararı tespit etmiş mi Sayıştay?” diye sordu. Ozan Yılmaz şöyle devam etti:
“Sayıştay'a verdiğiniz cevapta, bu bulguları zaten kabul etmediğinizi ve ihaleye de iki tane isteklisinin teklif verdiğini belirtmişsiniz.
Ama Sayıştay Başkanlığı, ‘İhaleye yalnızca bir istekli, o da belediye şirketi katıldı’ diyor. Sorularımız şu:
İlgili ihaleye hangi belediye şirketi katıldı?
Bu belediye şirketinin daha yüksek pay oranı ve pazarlık usulü ile ihale ettiği alt yüklenici şirket kim?
Şartnamede neden muhammen bedelin çok üzerinde bir ciro şartı aradınız?
Denetim geçirdiğiniz sürede verdiğiniz cevapta iki katılımcı olduğunu belirtmişsiniz. Sayıştay Başkanlığı tersini söyleyip bir katılımcı var diyor. Gerçeğe aykırı beyanda bulunan hangi kurum?
Alt yükleniciye ciro şartı koymayarak, bu işin pazarlık usulüyle ve daha yüksek bir pay oranıyla alt yüklenici tarafından üçüncü bir şirkete ihale edilmesindeki maksat nedir?”
2024'e 921095 kayıt numaralı, ‘Belediye atıklarının bertaraf tesislerine taşınması hizmet alımı işi’ ihalesine de değinen Yılmaz, “İsminden de anlaşılabileceği gibi, bir nakliye hizmet alımı işi.
Ama okurken dikkatimizi çekti: ‘Katı atık aktarma istasyonu işletmeciliği’ faaliyetinin de isteklide olmasını aramışsınız. İlk okuyuşta anlam veremedik.
Bu katılımcıda aranan ikinci kriter nedeniyle ihaleye 20 istekli katılmak istemiş, evrak istemiş. Ama yalnızca bir tanesi katılabilmiş. O da önceki dönemlerde de işi yürütmüş olan aynı firma.
Bir önceki ihalede belediye şirketine taşeron sıfatıyla yer verilmişken bu kez böyle bir aracıya ihtiyaç bile duyulmadan danışıklı bir ihale gerçekleştiriliyor.
Bahsettiğim hizmet işine ilişkin hangi şirket hangi şartlarda ihaleye katıldı?
Nakliye işine ek olarak, hizmet işiyle alakasız olarak Katı Atık Aktarma İstasyonu işletmeciliği koşulu getiren ihalede işi aynı firmanın alması tesadüf mü?
Sayıştay'a verdiğiniz cevapta, ‘Bulgu konusu edilen hususa ilişkin gerekli düzenlemeler yapılacaktır’ demişsiniz. Dolayısıyla burada bir kabul de var.”
Kamu kurum ve kuruluş niteliğinde olmayan dernek ve vakıflara Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ne ait 14 farklı taşınmazın tahsis edildiğinin de Sayıştay raporunda yer aldığını kaydeden Yılmaz, “Bu Sayıştay tarafından ilk 2018’deki raporla tespit ediliyor. Tahsis işlemi KBB Meclisi’nde, Belediye Kanunu'nun 75. maddesine aykırılık sebebiyle iptal ediliyor. Fakat 2025 yılı denetiminde, bu tahsislerin iptal olmasına rağmen bazılarının hâlâ aynı dernek ve vakıflar tarafından kullanılmaya devam ettiği tespit edilmiş.
Cevaben, ‘Ortak hizmet projeleri kapsamında kullanılmaya devam ediyor’ demişsiniz. Fakat Sayıştay, buna da cevap olarak mevzuatın açık olduğunu, bu tahsis kararlarının iptal edilenlerin kullandırmaya devam edilmesi işlemlerinin de sonlandırılması gerektiğini belirtmiş.
Dernek ve vakıflara tahsis edilen belediyenin taşınmazları hangileridir? Bu taşınmazlar hangi dernek ve vakıflara hangi ortak hizmet projesi kapsamında tahsis edildi?
Sayıştay açıkça bu işlemin sonlandırılması gerektiğini belirtmesine rağmen kullandırmaya devam edecek misiniz?”
Sayıştay’ın mevcut raporu incelendiğinde bulgulara ilişkin izleme tablosunun bir öncekiyle aynı olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Bu dernek ve vakıflara yönelik tahsis işleminin düzeltilmediğinin, yerine getirilmediği tespit edildiğini belirtirim” dedi.
İrtifak hakkı tesis edilen ve üzerine alışveriş merkezi inşa edilen taşınmazın sözleşmeye aykırı bir biçimde yaklaşık yüzde 50 oranında genişletilerek büyük inşa edildiği, fakat bu aykırılığın sözleşmeye revize edilmediğinin de Sayıştay tarafından Sayıştay tarafından tespit edildiğini kaydeden Yılmaz, “Bunu kabul ederek cevapta, ‘Gerekli düzenlemeleri yapacağız’ demişsiniz. O zaman düzenlemeden kastınız, inşa edilen bu alışveriş merkezinin ruhsat projesine ve sözleşmeye uyumlu hale getirilmesi mi yoksa büyüklük artışına ilişkin olarak sözleşme bedelindeki artırıma gidilmesi midir?” sorusunu yöneltti.
Yine aynı raporda belediye bünyesinde çalışan işçilerin birikmiş yıllık ücretli izinlerin kanuna uygun olarak kullandırılmasına ilişkin tedbirlerin alınmadığının üstelik tekraren belirtildiğini,
Mevzuata aykırı atama yapıldığını,
KHK’ya dayandırılsa dahi görevlendirmelerde zabıta yönetmeliğine aykırı davranıldığını,
Geçici görevlendirmelerde dahi aykırılıklar tespit edildiğini belirten Yılmaz, “Biz görevlendirmeler iptal edilmeli demiyoruz. Maksadımız en temelinde süreklilik arzeden geçici görevlendirmelerin kadrolu bir şekilde mevzuata uygun olarak devam ettirilmesidir” dedi.
203 adet işçi statüsündeki personelin fiilen itfaiye hizmetlerinde yine Belde AŞ üzerinden doğrudan temin yöntemiyle alındığının görüldüğünü belirten Yılmaz, “ İşçilerimizin haklarının güvence altında alınması için KHK ile geçici görevlendirme ile değil kadrolu bir şekilde tam alım yapılması gerektiğini savunuyoruz” diye konuştu.
Yılmaz son örneğini özetle, “İrtifak hakkı tesis edilen, oto galericiler sitesi olarak kullanılan taşınmazda kiralama bedellerinin sözleşmede öngörülen artış oranlarına uyulmadığı tespit edilmiş. Aylık 881 TL kira bedeli denetimsizlik kaynaklı mıdır yoksa açıkça bir göz yumma mıdır?” diye izah edip diğer sorularını;
Sayıştay raporunda mevcut olan tüm bulgulara ilişkin olarak hangi sözleşmeler iptal edildi?
Hangi ihaleler tekrarlanacak?
Tekrarlanacaksa bir planlama mevcut mu? Bir takvim belli mi?
Raporda tespiti yapılan kamu zararlarına ilişkin olarak hangi şirketler menfaat sağlamıştır? Bu konuda nasıl bir yol izlemeyi düşünüyorsunuz?” sıraladı.
Yılmaz, “Kira bedellerini güncellememek, irtifak hakkı tesis edilen yerlerde revize yapmamakta kamu zararıdır. Sayıştay raporu, Büyükşehir Belediyesi'nin kamu kaynaklarını mevzuata, özellikle rekabet ilkelerine ve kamu yararına uygun olarak yönetemediğini söylüyor. 2024 ve 2025 yıllarına ait raporlara baktığımızda birçok bulgunun aynı şekilde tekrar ettiği, yerine getirilmediği, düzeltilmediği ve gerekli hassasiyetin gösterilmediği anlaşılıyor. Bunlar bizde 2026 yılı raporu yayınlandığında yine değişmeyeceği kanaatini oluşturuyor. Umarım yanılırız” diyerek konuşmasını tamamladı.
Meclise başkanlık eden Berna Abiş cevaben özetle, “Sürekli, bulgu diye bahsettiğiniz hususlar var. Sayıştay kamu kurumlarını denetlerken bulgu ve sorgu diye, iki sonuç alarak rapor hazırlıyor.
Sayıştay'ın bulgusu, kamu zararı doğuracak bir sonuç elde edilmediğinin göstergesi. Bulgu nitelikli raporda usul eksikliklerini araştırıyor ve muhasebe kayıt hatalarını araştırıyor, mevzuata tam uymamayı tespit ediyor.
Sayıştay'ın raporunda bir sorgu, kamu zararı, usulsüzlük, hukuka aykırılık söz konusu değil.
Öte yandan hiçbir belediyeye sorgu gelmiyor diye bir durum da yok. Sorgulara da cevap verilir. Cevap aldıktan sonra adli işlem gerçekleştirebilir ama belediyemiz dahil pek çok belediyede yüzde 95 olumlu sonuçlanmıştır” dedi,
Yine Ozan Yılmaz tarafından konu edilen ihalelerin özellik gerektiren ihaleler olduğunu kaydeden Berna Abiş taşınmazlar üzerindeki usulsüzlük tespit edilen imar uygulamalarına dairse, “1999’da turizm yapısı olarak sözleşme imzalanmış ama alışveriş merkezi olarak devam etmiştir, deniyor. Bu taşınmazlardaki yerleri turizme dönüştürmek çok mümkün değil. O günün şartlarında ihtiyaç duyulmuş olabilir ama günümüz şartlarında turizm tesisi olmasına ihtiyaç da kalmamış.
Bunların tamamı bulgu kuşağında olmuştur. Ama bahsettiğimiz çok önemli olan nokta şu ki eğer bir kamu zararı olmuş olsaydı bunlar sorgu olacaktı ve bu sorgular mahkemeye gidecekti” yanıtını verdi.
Berna Abiş, dernek ve vakıflara usule aykırı yer tahsisi bulgusuna dair ise, “SEKA havzasında, kıyı kenar şeridinin altındaki yerlerde Şehitler ve Gaziler Derneği, Azerbaycan Evi, Balkan Evi, kültür evleri var ve tamamı protokol ile verilmiş. Raporda, 14 yer sayılmış. Hizmet protokolü ısrarla kabul edilmemiş olabilir. Denetçiler genelde kendi sözlerinden çok da taviz vermezler” dedi. Dernek ve vakıflara yer tahsisindeki tespitlerin de sorguya girmeyen, bulgu tespitleri olduğunu söyledi.
Tartışma bu aşamadan sonra karşılıklı ve seri şekilde söz dalaşı ile sürdü.
Ozan Yılmaz, Sayıştay’ın usule uygun olmadığını tespit ettiği bütün ihalelerin kamu zararına sebep olduğunu söyledi. Hatta bazı ödemelere dair banka belirtip, “Bunun kamu zararı olmadığını düşünüyorsanız zaten dükkânı kapatalım. Yani bu boş vermişlik ve gerçeği ben söylemiyorum. Sayıştay raporu söylüyor” diye konuştu.
Berna Abiş ısrarla kamu zararı olmadığını iddia etti.
Tartışmalar sürerken konu birden fon vurgununa geldi ve iktidar partili belediye meclis üyeleri gündemi dağıtma fırsatını yine geri çevirmedi. Konu birden İstanbul Büyükşehir Belediyesi dâhil CHP’li Yeni Partili belediyelere yönelik soruşturmalara, tutuklamalara ve tutuklamamalara geldi. Arada Kandıra Belediye Başkanı Erol Ölmez’in Yeni Partili meclis üyelerine, “Dalarım sana” dediği iddia edildi.
Meclise başkanlık eden Berna Abiş mikrofondan tarafları sakin olmaya çabalarken bugüne kadarki gerilimlerde adı hep kötü anılan Yeni Partili Belediye Meclis Üyesi Erkan Uygun bu sefer kendi grubunu sakinleştirmeye çalıştı.
Ortam sakinleştikten sonra Berna Abiş ile Ozan Yılmaz arasında “Bulgu idi, sorgu idi” söylemleri gerçekleşti.