13 Haziran 2026
05:31
RECEP DURSUN’DAN TÜZÜGE DAYALI TESPİTLER PM düşse dahi MYK düşmez
CHP Gebze İlçe eski Başkanı Recep Dursun, Parti Meclisi’nin üçte ikinin altına düşmesinin, MYK’nın topluca ve kendiliğinden düşmesi sonucunu doğurmayacağını, ilgili kuralın MYK’nın sona ermesini düzenlemediğini belirtti
Cumhuriyet Halk Partisi - CHP Gebze İlçe eski Başkanı Recep Dursun, Parti Meclisi’nin üçte ikinin altına düşmesinin, MYK’nın topluca ve kendiliğinden düşmesi sonucunu doğurmayacağını, ilgili kuralın MYK’nın sona ermesini düzenlemediğini belirtti.
CHP’deki mutlak butlan vakası sonrası süreci ve tartışma konularını tüzüğe atıfla raporlayan Dursun’un, “İstifa, ölüm gibi sebeplerle boşalma halinde yedeklerle2/3'ün altına PM ve MYK düşer mi?” başlıklı çalışması şöyle:
Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) yaşanan boşalmalar, Parti Meclisi (PM) ve ona bağlı olarak Merkez Yönetim Kurulunun (MYK)'nın düşmesi sonucunu doğurur mu?
Doğrudan parti içi mevzuata ve tamamlayıcı nitelikteki genel kanunları inceleyerek değerlendirilecektir.
- CHP TÜZÜĞÜ
Konuyu doğrudan ve en net şekilde düzenleyen CHP Tüzüğü'nün 24. maddesinin 3. Fıkrası şu amir hükmü içerir:
"Parti Meclisinde boşalan üyelikler, sırasıyla yedek üyelerle doldurulur. Parti Meclisine bütün yedek üyeler çağrıldıktan sonra, üye sayısı, üye tam sayısının üçte ikisinin (2/3) altına düştüğünde, Parti Meclisi için seçim yapılmak üzere Genel Başkan kırk beş (45) gün içinde kurultayı toplantıya çağırır."
Tüzüğün bu maddesi uyarınca, 60 kişilik asil ve 15 yedek üyeden oluşan PM'de sayı 40'ın altına indiğinde PM'nin karar organı vasfı sona erer ve Genel Başkana 45 gün içinde olağanüstü kurultayı (sadece seçim gündemiyle) toplama zorunluluğu getirir.
- CHP PM VE MYK ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ
Tüzükteki kuralı detaylandıran uygulayıcı metin olan Parti Meclisi ve Merkez Yönetim Kurulu Çalışma Yönetmeliği'nin 12. maddesinin 2. fıkrası, tüzükteki bu emredici düzenlemeyi birebir aynen düzenlemiştir.
Yönetmelik, organlardaki "Boşalmalara İlişkin Görevler" başlığı altında, 2/3 eşiğinin aşılması durumunda parti yönetiminin kurultay sürecini nasıl işleteceğini bağlar.
- SİYASİ PARTİLER KANUNU (SPK) VE TÜRK MEDENİ KANUNU (TMK)
Parti tüzüğündeki bu düzenlemeler meşruiyetini yasalardan alır:
Siyasi Partiler Kanunu (Madde 14): Siyasi partilerin merkez organlarının tüzüklerinde gösterilen sayı ve şekilde oluşturulacağını hüküm altına alır. Kanun, organların oluşum ve düşme şartlarını detaylandırmayıp doğrudan Parti Tüzüğüne atıf yapar.
Türk Medeni Kanunu (Madde 84): Siyasi Partiler Kanunu'nda hüküm bulunmayan hallerde kıyasen uygulanan Dernekler Hukuku kuralları devreye girer.
TMK Madde 84, “Yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebiyle üye tam sayısının yarısının altına düşerse; genel kurul (...) toplantıya çağrılır.” der. CHP Tüzüğü, TMK'daki bu genel kuralı kendi iç hukukunda daha sıkı bir şartla (yarısı yerine 2/3 eşiğiyle) özel olarak düzenlemiştir.
- PM VE MYK DÜŞER Mİ?
CHP Tüzüğü, il ve ilçe yönetim kurulları için belli hallerde “başkan ve kurul, yedekleriyle birlikte düşmüş olur” ifadesini açıkça kullanıyor. Disiplin kurulları için de yedekler çağrıldıktan sonra üye sayısı toplantı yeter sayısının altına inerse “yedekleriyle birlikte düşmüş sayılır” kuralı var.
Buna karşılık PM’ye ilişkin 2/3 altına düşme hükmünde aynı teknik ifade kullanılmamış; yalnızca Kurultayın PM seçimi için olağanüstü toplantıya çağrılması öngörülmüştür. Bu sistematik fark, PM bakımından otomatik “düşme” sonucunun benimsenmediğini gösterir.
Bu hükümden çıkan hukuki sonuç: PM’nin kendiliğinden münfesih olması değil, eksilen PM’nin seçimle yenilenmesi için Kurultay mekanizmasının işletilmesidir.
MYK, CHP düzeninde ayrı bir merkez organıdır; partinin “en üst yönetim organı” olarak tanımlanmıştır. Genel Başkan, Genel Sekreter, Genel Başkan Yardımcıları, TBMM Grup Başkanı ve Grup Başkanvekillerinden oluşur; Genel Sekreter ve Genel Başkan Yardımcıları PM üyeleri arasından belirlenir.
PM’nin 2/3 altına düşmesi, MYK’nın topluca ve kendiliğinden düşmesi sonucunu doğurmaz. Çünkü; PM’ye ilişkin 2/3 kuralı, MYK’nın sona ermesini düzenlemiyor; yalnızca PM seçimi için Kurultay çağrısı öngörüyor.
MYK üyelerinin görevden alınması ayrıca düzenlenmiş: Genel Başkan tarafından veya PM’nin 1/3 yazılı önerisi ve 2/3 oyuyla görevden alma mekanizması var.
MYK’nın çalışma rejimi de ayrıca düzenlenmiş; MYK haftalık toplanır, salt çoğunlukla toplanır ve kural olarak kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alır.
Ancak şu ayrımı yapmak gerekir: Genel Sekreter ve Genel Başkan Yardımcıları PM üyeleri arasından belirlendiği için, bir MYK üyesi aynı zamanda PM üyeliğini kaybederse, o kişinin MYK’daki sıfatı bakımından ayrıca hukuki sorun doğar; bu bireysel görev şartı meselesidir. Fakat bu, MYK’nın tamamının otomatik düşmesi anlamına gelmez.
SONUÇ : PM 2/3’ün altına düşünce PM “düşmüş” sayılmaz; Genel Başkan’ın 45 gün içinde PM seçimi gündemli olağanüstü Kurultay çağrısı yapması gerekir. MYK da bu sebeple kendiliğinden düşmez. Yalnız, PM salt çoğunlukla toplanamayacak kadar eksilmişse PM karar alamaz; MYK’da PM üyeliği şartına bağlı bireysel üyelikler ayrıca değerlendirilir...
İLGİLİ HABER
PM boşalır ve dolmazsa seçim mecburidir
https://www.gebzeemek.com/haber/guncel/pm-bosalir-ve-dolmazsa-secim-mecburidir/3924.html
Güncelleme:
13 Haziran 2026 05:34
