MECLİS KARARIYMIŞ. YETERLİ YER AYRILMIŞ Engelliye ücretsiz otopark engeli TİHEK’e şikayet edildi

Gebze Belediyesi’nin işleticiliğindeki AK Çarşı altındaki katlı otoparkta F.F adlı engelli tescilli araç sahibinin ücretsiz park hakkı, engellendi. Belediyeden, “Yeterli yer ayrıldı. Meclis kararıdır” yanıtı alan F.F, belediyeyi TİHEK’e şikayet etti

Çayırova’nın Akse Mahallesi’nde oturan F.F adlı engelli vatandaş, Gebze Belediyesi’ni kısa adı TİHEK olan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na şikâyet etti.

F.F; ana konusu, “Ayrımcılıkla Mücadele Ve Eşitlik” alt konusu “Engellilik temelli ayrımcılık iddiası” olan başvurusunda belediyenin, engelli otopark hakkını mevzuata aykırı şekilde kısıtladığını gerekçe gösterdi.

Gebze Belediyesi’ne sunulan 383331 başvuru numaralı müracaat kapsamında; “engelli vatandaşlara tanınan ücretsiz otopark hakkının mevzuata aykırı olarak kısıtlanması ve Bakanlık Yönetmeliği’ne rağmen ücret talep edilmesinin engellilik temelinde ayrımcılık teşkil etmesi nedeniyle incelenmesi ve idari yaptırım uygulanması” talebinde bulundu. Detaylar şöyle:

KRONOLOJİK OLAY AKIŞI VE AÇIKLAMALAR:

“Kocaeli ili Gebze ilçesinde bulunan, mülkiyeti/işletmesi Gebze Belediyesi’ne ait Yeni Bağdat Caddesi Yeraltı Otoparkı’nda engelli tescilli aracım için kanunen zorunlu olan ücretsiz park etme hakkım belediye tarafından engellenmiştir. 16 Haziran 2026 tarihinde, bu hak gaspının düzeltilmesi adına Gebze Belediyesi bünyesindeki resmi başvuru kanalı (Ulakkbel sistemi) üzerinden 383331 başvuru numarası ile ilk müracaatım gerçekleştirilmiştir.

21 Haziran 2026 tarihinde idare tarafından bu müracaata ilk olumsuz yanıt verilmiş; söz konusu otopark alanında meclis kararı tarifesinin uygulandığı gerekçe gösterilerek engelli muafiyeti sağlanamayacağı belirtilmiştir. Tarafımdan aynı başvuru numarası üzerinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Otopark Yönetmeliği'nin emredici hükümleri hatırlatılarak karara derhal itiraz edilmiş ve ek beyanda bulunulmuştur.

23 Haziran 2026 tarihinde Gebze Belediyesi, itirazımıza ekte sunulan nihai resmi cevabı vermiş ve dosyayı "Sonuçlandı" olarak kapatmıştır

Kurum bu son cevabında; "5378 sayılı kanunda ücretlendirme ile ilgili kısıtlama bulunmamaktadır, şuan uygulanmakta olan ücret tarifesi Gebze Belediyesi Meclis Kararı ile belirlenmiştir" diyerek yasal muafiyet talebimizi kesin olarak reddetmiştir.

Şikâyet edilen yerel idare, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Otopark Yönetmeliği’nin "Genel Esaslar" başlıklı 4. maddesinin (ı) bendindeki "Umumi otoparklardan yararlanan engellilerden ücret alınmaz" şeklindeki açık ve emredici hükmünü bilmesine rağmen, 23 Haziran 2026 tarihli nihai yazısıyla bu hükmü tanımadığını resmi olarak itiraf etmiştir. Belediye meclislerinin, bakanlık yönetmeliklerinin üzerinde bir düzenleme yapma veya kanunla engellilere tanınan sosyal hakları daraltma yetkisi bulunmamaktadır. İdari ve yerel kararlar bahane edilerek pozitif ayrımcılık ilkesinin bu şekilde çiğnenmesi, 6701 sayılı Kanun’un 3. maddesinde tanımlanan "engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlali" suçunu açıkça oluşturmaktadır.

SONUÇ VE TALEP:

Yukarıda 16 Haziran 2026 tarihinden itibaren gün gün kronolojik olarak arz edilen süreç doğrultusunda; Gebze Belediyesi’nin engellilere yönelik uyguladığı bu ayrımcı tarifenin ve hukuka aykırı meclis kararının incelenmesini, engelli vatandaşların yasal hakkını engelleyen idare hakkında 6701 sayılı Kanun uyarınca gerekli idari para cezasının uygulanmasını saygılarımla arz ve talep ederim.”

HABERLE İLİŞKİLİ YASA MADDELERİ

Edinilen bilgiye göre F.F’nin başvurusuna TİHEK tarafından henüz yanıt dönülmedi. Konuya ilişkin ilgili yasa maddeleri ise özetle şöyle;

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve ilgili Otopark Yönetmeliği uyarınca, genel ve umumi otoparklarda toplam kapasitenin en az yüzde 5'i (her 20 araçtan 1'i) engelli bireyler için ayrılmak zorundadır. Bu alanlar giriş-çıkışa en yakın noktada bulunur, standart ölçüleri en az 2,5 x 5,5 metre olup, tekerlekli sandalye iniş-binişleri için yanlarında 150 cm'lik taralı transfer alanı yer alır

5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve ilgili Otopark Yönetmeliği uyarınca, engelli bireylere ait araçlar için umumi otoparklarda belirli bir kontenjan ayrılması zorunludur. Ancak yasa genel bir ücretsiz otopark uygulaması zorunluluğu getirmemektedir. Ücretsiz kullanım hakları belediyelere veya işletmelere göre değişiklik gösterir.

6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nun üçüncü maddesi, eşitlik ilkesini ve ayrımcılık yasağını düzenler. Maddeye göre herkes hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada eşittir ve hiçbir ayrımcılık yapılamaz. Kanun kapsamında cinsiyet, ırk, renk, dil, din, inanç, mezhep, felsefi ve siyasi görüş, etnik köken, servet, doğum, medeni hâl, sağlık durumu, engellilik ve yaş temellerine dayalı ayrımcılık açıkça yasaklanmıştır

Her üç bilgi de güvenilir kaynaklardan alıntıdır.