Bağımsızlık, yalnız sınır çizmek değildir 30 Ağustos: Zaferin tapusu

Zafer, Mudanya’ya giden yolu açtı; Lozan’daki Türk heyetinin arkasına silahlı bir irade değil, kazanılmış bir egemenlik gerçeği koydu. Diplomasi masasında söylenen her sözün arkasında Dumlupınar’ın dumanı vardı.

**

Kocatepe’de top sesleri yükseldiğinde yalnız bir savaş başlamıyordu. Bir millet, kendisine biçilen kefeni yırtıyordu.

Haritalar paylaşılmış, limanlar hesaplanmış, madenler gözden geçirilmiş, Anadolu masa başında bölüşülmüştü.

Emperyalizmin cetveli hazırdı; ama  bilmedikleri ve hesaplarını bozan şey ise Türk Milletinin buna razı olmayacağıydı.

26 Ağustos’ta başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da askeri sonuca ulaştı.

Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın önünde yalnız Yunan ordusu yoktu;

Sevr’in siyasal mantığı, işgalin hukuku ve “manda” diye pazarlanan teslimiyet de vardı.

Savaş meydanında yenilen, yalnızca tümenler değildi. Bir milletin iradesini başkalarının imzasına bağlamak isteyen anlayıştı.

Çiğiltepe’de Albay Reşat Bey’in dramı, Dede Sivrisi’nde toprağa düşen gönüllüler, isimsiz erlerin susuzluğu, açlığı, uykusuzluğu bize zafer sözcüğünün bedelini anlatır.

Bugün kürsülerden “vatan” demek kolaydır.

O gün vatan, nutuk değil; sırtında mermi, ayağında çarık, önünde tel örgüydü.

Peki, 30 Ağustos neden hala önemlidir?

Çünkü bağımsızlık, yalnız sınır çizmek değildir.

Bağımsızlık; yasayı kendi meclisinde yapmak, ekonomisini yabancı buyruğa bırakmamak, yurttaşını kul saymamak, devlet yönetimini tarikatın, hanedanın, sermaye çevrelerinin ya da yabancı başkentlerin gölgesinden çıkarmaktır.

Zaferin hukuki anlamı ise egemenliğin sahibini değiştirmek, saraydan millete, işgal merkezlerinden Ankara’ya geçirmektir.

Bu nedenle 30 Ağustos, yalnız cephede kazanılmış bir askeri başarı olarak okunamaz.

Zafer, Mudanya’ya giden yolu açtı; Lozan’daki Türk heyetinin arkasına silahlı bir irade değil, kazanılmış bir egemenlik gerçeği koydu.

Diplomasi masasında söylenen her sözün arkasında Dumlupınar’ın dumanı vardı.

Hukuk bazen kâğıda yazılır; fakat o kağıdın uygulanabilmesi için önce onu tanımayan gücün yenilmesi gerekir.

Dün Anadolu’yu paylaşmak isteyenler “medeniyet” adına geldiklerini söylüyorlardı.

Bugün de bağımlılık çoğu zaman daha zarif sözcüklerle sunuluyor.

Borca “istikrar”, ayrıcalığa “yatırım”, itaate “uyum”, hukuksuzluğa “zorunluluk” denebiliyor.

Sözcükler değişiyor; bağımlılığın mantığı aynı kalabiliyor.

30 Ağustos’u anlamak, tam da bu cilalı kavramların altındaki ilişkiyi sorgulamaktır.

Zafer Bayramı bu yüzden geçmişi kutsayan bir anma değil, bugünün iktidar ilişkilerini ölçen canlı bir cetveldir.

Kim bağımsız, kim bağımlı; asıl soru budur.

Ne gariptir ki bugün bazıları 30 Ağustos’u kutlarken Cumhuriyet’in kurucu aklından rahatsız oluyor.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün adını küçülterek zaferi büyütebileceklerini sanıyorlar.

Tarihi makasla kesiyor, fotoğraftan komutan çıkarıyor, sonra “milli birlik” diyorlar.

Tarih, propaganda afişı değildir.

Dumlupınar’ın bize bıraktığı soru şudur: Bir ülke, bağımsızlığını kazandıktan sonra onu hangi ellerde koruyacaktır?

Yanıt açıktır. Akılda, bilimde, hukukta, laiklikte, halk egemenliğinde.

30 Ağustos’un gerçek töreni, yalnızca meydanlarda çelenk koymak değildir.

Cumhuriyet’in kurumlarını aşındırmamak, hukuku kişiye göre eğmemek, çocukların geleceğini cemaatlere teslim etmemek, emeği ve kamu yararını yağmaya açmamaktır.

Kocatepe’den İzmir’e yürüyenler bize bir devlet bıraktılar.

Üzerinde “bağımsızlık” yazan bu tapunun mürekkebi kandı.

Şimdi sorulacak soru basittir:

Tapuya sahip çıkacak mıyız, yoksa mirası alkışlarla tüketip borç senedine mi çevireceğiz?..

 

Yazarın tüm yazıları