BÖCEK GİRESUN’DA! YÜKSEĞE ÇIKARSA… Fındıkta hasılat yevmiyeye yetmiyor!

Pınar Demirel memleketi Ordu’ya fındığa bahçesi büyük ve dedikodu olmasın diye gitti. Ordu sahilden Giresun’a sıçrayan böceğin kuzeye yönelmesi halinde, fındığın biteceğini söyledi. Hasad hasılatının, işçi parasını bile karşılamaya yetmediğini de

Haber Analiz

​Fındık ürününün önemli zararlılarından olan Kahverengi Kokarca tarımsal üretimde 300'e yakın bitki türünde zarar yapar. Ergin ve nimfleri beslenme ve yumurta bırakmak yoluyla bitkilerde zarar oluşturmaktadır. Havaların soğumaya başlaması ile kapalı alanların korunaklı kısımlarına (kışlak) geçerek kent zararlısı da olurlar.

İçinde bulunduğumuz dönem itibariyle havaların ısınmaya başladığı bu günlerde kışlak alanlardan çıkarak kışlak çevresindeki konukçularda zarar yapmaya başlamaktadır. Kışlaktan çıkan erginler bitkiler üzerinde beslenip yaprakların alt yüzeyine 14-28'li gruplar halinde yumurta bırakırlar. Yumurtadan çıkan nimfler ilk dönem toplu halde bulunur ve 5 nimf dönemi geçirerek ergin olur…

Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğü / 18 Nisan 2024

**

Karadeniz Bölgesi'nin en önemli geçim kaynağı olan ve Türkiye'de en fazla Ordu ilinde üretilen fındıkta kahverengi kokarca zararı devam ediyor. İlin sahil kesimlerindeki ilçelerde fındık üreticileri, mahsulünü tamamladıkları ürünlerde büyük hasar olduğunu belirtiyor.

Üreticiler, kahverengi kokarca zararlısı nedeniyle çürüyen fındıklarını ayıklamak ve yüksek fiyata satabilmek adına 30 dereceye ulaşan sıcağın altında fındıklarını seçerek, çürüklerinden ayırmaya çalışıyor. Üreticiler, bölgelere göre fındıklarını satmaya da zorlandıklarını, bazı manavların hiç satın almadığını ve bazılarının ise düşük fiyat verdiğini belirtiyor. (23 Ağustos 2024 / Ordu yerel basınından)

**

Gerek devlet kurumunun haber sitesinden okudu iseniz okuduğunuz uyarı, gerekse yerel basına da yansıyan vakada dikkatinizi çekmiştir. Yıl 2024, geçen sene.

Tarımına hayvancılığına sözde değil özde değer verilen ülkelerde devletin yönetimindeki Hükümet erkanının çözüm önlemi alması beklenir..

Devletin sitesinin en tepesinde geçen seneki uyarı hala duruyorsa, aslında söze ne hacettir. En az önümüzdeki genel seçime kadar orada kalacağı da aşikardır. Sonrası, sandığa bağlı artık...

Bu yıl Ordu’da fındığın ne durumda olduğunu sormak için internet üzerinden araştırmaya gerek görmedik. Zaten Ordulu, Giresunlu ama Gebze Bölgesi sakinlerinden gidip gelenlerden varlıklarını biliyorduk. Onlardan birini İYİ Parti Darıca İlçe Başkanı ve başkan adayı Pınar Demirel’i konuşturduk. Hatta şöyle de oldu. İYİ Parti’de kongre sürecine girildiğinden, “Yine aday mısınız?” diye aradığımız gün tesadüf, fındık için Ordu’ya gitmek üzere olduğu gündü. Fındık dönüşü karar vereceğini söyledi idi. Sanırsınız ki, fındıklar delege!

Demirel önceki pazar, mahalle delegelerinin seçildiği gün sorularımızı yanıtladı. Neler sorduğumuz yanıtlarından belli. Cümle kalabalığı yapmayalım. Yazılı basın açıklaması gibi olmuş olacak ama sözlü açıklamalarının ses kaydından çözülmüş halidir:

“ Bir önceki sene 7 ton ürün aldığım fındıktan geçen sene 3 ton çıktı. Yarısı kara çıktı. Kokarca diye bir şey var.

Benim Ordu’nun *Altınordu İlçesi’nde bahçem var, ben toplayamıyorum. Kendisi toplayanlar kazanıyor.

Geçen sene çalışan insanların, ‘Ne olacak yaa. Var parası versin’ şeklindeki tutumunu beğenmedim. Hâlbuki sen emeğinin karşılığını almak zorundasın.

Harman yerine fındık kabuklu, yapraklı gelir. Kurutulur, ayıklanır. Çalışanlardan dört bayan gelmesini istedim. Temizlemelerini istedim. Temizleyip, kara fındıkları ayıklayıp tüccara vereceğim. Dört kişinin bant usulü oturması lazım. Sabah 08.30-14.00 arası çok az iş ürettiler. Sonunda dayanamadım. Bant usulü çalışmalarını istedim. Ayrıca ben fındıktan bir şey kazanmıyorum. Bu tarafta (Darıca) kazanıyorum. Bir an önce Darıca’daki işlere gelmem lazım. Ayırdılar. Bir tanesi şemsiye istedi. Bir yere geçti ve akşama kadar orada durdu. Saatini doldurdu. İnsanlar artık çokta saygısız olmuş maalesef.

Türkiye’de tarım ve hayvancılıkta ithalat ile tarımı da hayvancılığı da zor duruma düşürüyorlar. O yüzden de insanlar üretemiyor. Çünkü günümüzde örneğin pirinç, fasulye ve nohutu dışarıdan alıyoruz. Ki bu topraklarda hepsi rahat rahat yetişir. Fındıkta da Hükümet zaten doğru dürüst para vermiyordu. Bir de işin komiği, fiyat açıklıyorlar. Ardından fındıkta çalışacak insanın yevmiyesi üretici tarafından belirleniyor. Ama işçiye verdiğin parayı, sattığın fındıkla karşılayamıyorsun. O yüzden tarımı bitirmek amaçlı şimdi de bir böcek geldi. Çokta enteresan bir böcek, kalın kalın bacakları var. Alıp suyun içine atıyorsunuz, ölmüyor. Hayvan suyun içinde iki gün dayanıyor. Ezmeniz lazım, ezince çok kötü kokuyor.

Geçen sene kendi bahçemi ilaçladım. Komşularım ilaçlayamadı. Benim bahçeme böcek yine geldi. En son 15 gün kala, toplamadan bir hafta önce ziraate danıştık. İlaçlama için bize izin vermediler. Ama bu sene 15 günde bir herkes ilaçladı bahçesini. Hükümet insanların sadece evlerini ilaçladı. Böcek kışın artık evin içine giriyor ve öldürücü etkisi de var. Toptan ilaçladılar.

Bunun neticesinde şimdi toplanan fındığı sadece yağ yapımında kullanıyorlarmış. Ama daha bir hafta önce, yaprak açtığında o hayvan salgısını verdiğinde o fındığı hem acı hale getiriyor, hem de karartıyor. Bahçemden 60 fındık aldım. İki üç tanesi boş, 20’si dolu, gerisi hep kara fındık çıktı. Dolu çıkanlardan birinin tadına bakayım dedim, üç gün boğazım yandı. Hep ilacın etkisinden olabilir ama biz son bir ay kala ilaçlamadık. Ben zaten bu sene bahçeye hiçbir şey yaptırmadım. O hayvanın verdiği salgıdan dolayı. Bilmiyorum yani. Zamanında çaylarda da bir şeyler oldu. Sakladılar. Problemler yaşandı. Şimdi de burada ne olacak bilmiyorum. Fındık yağı ile salata yapılıyor, yemeğe konuluyor.

Bir sene önce Fatsa ve Ünye’de vardı böcek, bize gelmemişti. Geçen sene bize gelmişti. Şimdi Giresun ve ileri köylerine gitti fakat daha yükseklerde yok. Yükseklere çıktığında fındık tamamen bitecek gidecek. Bu hayvan karda, soğukta da ölmüyor. Hiçbir şey olmuyor.

Bahçemden bu sene toplamadım. Bahçemden genelde 6.5-7 ton fındık alıyordum. Ama geçen sene 3 ton aldım. O da kara fındıktı zaten. Randımanı çok düşüktü.

Bu yıl fındık benim için hayal kırıklığı oldu. Ben bu yıl fındığa gitmek zorundaydım. Bahçem büyük. Ben fındık toplamayınca sınırlarımda ki oldu: ‘İlgilenmedi. Pınar Hanım gelmedi, bırakmış buraları’ demesinler. Gelmeden önce sınırlarımdan içeri girmeye çalışmışlar. Orada benim bekçi ailem var. Telefonla aradı. İnsanlarla başa çıkamadığını söyleyip olmuş fındıkları toplatacağını belirtti.

Özel sektöre satıyoruz fındığı.

Fındığı yurt dışına ihraç ediyorlar ama fındık sadece Nutella içinde kullanılmıyor ki. Fındık yağı, makyaj malzemelerinde, bazı ilaçlarda da kullanılıyor. Fındığı sadece yiyecek olarak görmeyin. Almanya’ya yapılan ihracatta tabi Nutella da kullanabilir. Ama bizim de Sagra, Sarelle gibi markalarımız var. Onların bahçeleri çok çok büyük.

Fiskobirlik de alıyor ama ekseri özel sektör. Artık devletin kurumlarını bitiriyorlar.”

**

 

*Altınordu: Ordu’nun denize cepheli merkez ilçesi.