ORTADOĞULULAŞMA Bataklık haritada değil, akılda

Sadece din-devlet ayrımı değil; aklın, bilimin ve hukukun devlet yönetimindeki egemenliğidir. Bugün bu ülkede bir grup insan çıkıp laiklik bildirisine imza atıyor diye soruşturma açılması, sadece hukuki değil, jeopolitik bir gaflettir.

**

Ortadoğu denince çoğu insanın aklına çöl gelir.

Bizde artık çöl metafor olmaktan çıktı.

Su yok değil…

Akıl yok.

Kum fırtınası yok…

Kurumsal hafıza uçuyor.

Jeopolitik; boru hatlarının, enerji koridorlarının, limanların, boğazların, ticaret yollarının üstünde dönen soğuk matematik problemidir.

Bu matematikte en önemli değişken şudur:

Devlet, kural mı üretir, yoksa kriz mi?

Kural üreten devlet yatırım çeker.

Kriz üreten devlet manşet çeker.

Manşetle ekonomi dönmez.

Ortadoğululaşma dediğimiz şey haritada aşağı doğru kaymak değildir.

Ortadoğululaşma;

– Kurumun kişiye indirgenmesi,

– Hukukun yoruma indirgenmesi,

– Devlet aklının sadakate indirgenmesidir.

Ve bu denklemde siyasal-dini referanslarla yürüyen sistemlerin ortak kaderi bellidir:

İçeride kutuplaşma,

Dışarıda savrulma,

Ekonomide kırılganlık.

Sonra herkes “emperyalizm” der. Oysa emperyalizmin sevdiği şey tank değil, bağımlılıktır.

Bağımlılık nasıl üretilir?

Üretim zayıflar.

Bilim ideolojinin altına konur.

Eğitim ezbere döner.

Hukuk, adalet değil; konjonktür olur.

Sonra biri çıkar “biz direniyoruz” der.

Direnilen şey nedir?

Akla mı?

Bilime mi?

Laikliğe mi?

Laiklik…

Türkiye Cumhuriyeti’nin sigortası.

Sadece din-devlet ayrımı değil; aklın, bilimin ve hukukun devlet yönetimindeki egemenliğidir.

Bugün bu ülkede bir grup insan çıkıp laiklik bildirisine imza atıyor diye soruşturma açılması, sadece hukuki değil, jeopolitik bir gaflettir.

Çünkü laiklik bildirisine imza atmak suç sayılıyorsa…

Şu soruyu sormak gerekir:

Devlet, kuralla mı yönetiliyor; hassasiyetle mi?

Hassasiyet, hukuk maddesi değildir.

Hassasiyetle ülke yönetilmez.

Bir ülke düşünün…

Bilim insanı konuşurken dosya açılıyor,

Ekonomi konuşurken rezerv konuşuluyor,

Dış politika konuşurken “dostum” ve “kardeşim” kelimeleri kullanılıyor.

Bu diplomasi değil; duygusal salınımdır.

Jeopolitikte duygusallık pahalıdır.

Güven vermeyen devletin maliyeti artar.

Sermaye pahalı gelir.

Teknoloji gelmez.

Gençler gider.

Kalanlar “sabredin” dinler.

Sabır makroekonomik politika değildir.

Ortadoğululaşma bir gecede olmaz.

Adım adım olur.

Önce kriz normalleşir.

Sonra olağanüstü hâl dili kalıcı olur.

Sonra eleştiri “tehdit” sayılır.

Sonra bilim “gündem dışı” olur.

Ve en tehlikelisi:

Toplum alışır.

Alışmak çürümenin en sessiz biçimidir.

Laiklik neden jeopolitiktir biliyor musunuz?

Çünkü laik devlet öngörülebilirdir.

Öngörülebilir devlet yatırım çeker.

Yatırım çeken devlet üretir.

Üreten devlet bağımsız olur.

Bağımsızlık nutukla değil, üretimle olur.

Laiklik bildirisine imza atana soruşturma açılan bir ülkede şu mesaj verilir:

“Biz kuralı tartışmaya açtık.”

Kural tartışmaya açıldığında, yatırımcı da bavulunu kapatır.

Çünkü sermaye şunu sorar:

Yarın hangi ilke soruşturma konusu olacak?

Dünya iki ligde oynuyor:

Kural ligi.

Güç ligi.

Kural liginde hukuk, kurum, teknoloji ve eğitim var.

Güç liginde kişiler, klikler, sadakat ağları ve sürekli mobilizasyon.

Kural ligi sessizdir ama zengindir.

Güç ligi gürültülüdür ama kırılgandır.

Ortadoğu’nun önemli kısmı neden bataklık?

Çünkü güç liginde oynuyor.

Türkiye’nin önünde duran soru şu:

Biz hangi ligde kalacağız?

Köprü olmak istiyorsan beton yetmez.

Güven gerekir.

Güven hukukla olur.

Hukuk laiklikle olur.

Laiklik bilimle olur.

Bilim özgürlükle olur.

Özgürlük soruşturmadan korkmamakla olur.

Bir ülkede laiklik bildirisine imza atmak cesaret sayılıyorsa…

O ülkede asıl korkulması gereken şey imza değil, imzasızlıktır.

Son söz.

Bir nesil cehaleti huzur sanarsa,

bir sonraki nesil kaybın adını koyamaz.

Jeopolitik haritayla ilgili değildir.

Haritadaki yeriniz değişmez.

Ama dünyanın zihnindeki yeriniz değişir.

Ve zihindeki yer düştüğünde…

Ne boğaz kurtarır,

ne köprü,

ne tarih.

Kurtaran tek şey akıldır.

Akıl da ancak laik bir devlette nefes alır!.

 

Yazarın tüm yazıları